Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~5 dk · 7 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Türk anayasa tarihi, Osmanlı'dan günümüze kadar hazırlanan beş anayasayı kapsar: 1876 Kanun-i Esasi, 1921 Anayasası, 1924 Anayasası, 1961 Anayasası ve 1982 Anayasası. Bu konuda her anayasanın kimin tarafından yapıldığını ve en önemli özelliğini bilmek yeterlidir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
1876 Kanun-i Esasi: Osmanlı'nın ilk yazılı anayasasıdır. Sultan II. Abdülhamit tarafından ilan edilmiştir, bu yüzden oktruva (verilmiş) anayasadır. İki meclisli bir yapı vardı: padişahın atadığı Ayan Meclisi ve halkın seçtiği Mebusan Meclisi.
1921 Anayasası: Kurtuluş Savaşı sırasında TBMM tarafından kabul edilen ilk millî anayasadır. Çok kısa bir metindir. "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini ilk kez bu anayasa getirmiştir.
1924 Anayasası: Cumhuriyetin ilanından sonra kabul edilen ilk Cumhuriyet anayasasıdır. 1937'de laiklik ilkesi eklenmiştir. 37 yıl yürürlükte kalarak en uzun süre uygulanan anayasa olmuştur.
1961 Anayasası: 1960 sonrası Kurucu Meclis tarafından hazırlanmıştır. Anayasa Mahkemesi ilk kez bu anayasayla kurulmuştur. Çift meclisli bir yapı vardı (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu).
1982 Anayasası: 1980 sonrası Danışma Meclisi tarafından hazırlanmıştır. Tek meclisli yapıya dönülmüştür. Hâlen yürürlüktedir ve en çok değiştirilen anayasadır. 2017'de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
"Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini ilk kez hangi anayasa getirmiştir?
Anayasa Mahkemesi ilk kez hangi anayasayla kurulmuştur?
Osmanlı'nın ilk yazılı anayasası hangisidir?
Hâlen yürürlükte olan anayasa hangisidir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.