Ekonomi masası
Değişkenleri ve aralarındaki ilişkiyi grafiğe dökerek düşün.
7 bölüm · ~13 dk · 15 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Uluslararası kuruluşlar, birden fazla devletin ortak bir amaç etrafında bir araya gelerek oluşturduğu, kalıcı bir sekretaryası, düzenli toplanan organları ve kurucu bir antlaşması bulunan yapılardır. KPSS Güncel Bilgiler dersinde bu kuruluşlarla ilgili sorular, günlük gündemden değil; kuruluş yılı, merkez, amaç, üyelik yapısı ve Türkiye'nin bu kuruluşla ilişkisi gibi kalıcı bilgilerden gelir. Bu bilgiler bir kez doğru öğrenildiğinde yıllar sonra da geçerliliğini korur.
Bu derste Birleşmiş Milletler (BM), Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Avrupa Birliği (AB), Gelişen Sekizli (D-8) ve Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere, Türkiye'nin üye ya da ilişkili olduğu başlıca uluslararası kuruluşları; kuruluş amaçlarını ve yapısal özelliklerini ele alacağız.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Birleşmiş Milletler (BM)
1945 yılında, uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla kurulmuştur; merkezi New York'tadır. Türkiye kurucu üyelerinden biridir. Temel organları arasında Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey ile Uluslararası Adalet Divanı bulunur. Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisine sahip beş daimi üyesi ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'dır.
3Bu kuruluşları nasıl ayırt etmelisin?
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Uluslararası kuruluşları çalışırken en etkili yöntem, her kuruluş için dört temel bilgiyi (kuruluş yılı, merkez, temel amaç, Türkiye'nin konumu) sabit bir tablo mantığıyla not almaktır. Kuruluş isimleri ve kısaltmaları birbirine benzeyebilir (İİT–KEİ–ECO gibi); bu yüzden isim ezberlemek yerine her kuruluşun ayırt edici tek bir özelliğini (örneğin NATO için "kolektif savunma", D-8 için "sekiz gelişmekte olan Müslüman ülke") aklında tutmak, sınavda kalıcı bir çapa görevi görür.
4Çözümlü örnekler
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 3 bölüm kaldı.
Soru: Birleşmiş Milletler hangi yıl ve hangi amaçla kurulmuştur?
Soru: Türkiye'nin NATO ve AB ile ilişkisi karşılaştırıldığında hangi ifade doğrudur?
Soru: Aşağıdaki ülkelerden hangisi D-8 üyesi değildir? (Türkiye, Mısır, Malezya, Pakistan, Katar)
Soru: Türk Devletleri Teşkilatı'nın kurucu üyesi olmayıp gözlemci statüsünde bulunan ülke hangisidir?
5Sık yapılan hatalar
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6ÖSYM'de nasıl soruluyor
Takıldığın yere not al, sonra birlikte döneriz.
7Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.