Fen laboratuvarı
Gözle, karşılaştır, sonuca kendin ulaş.
6 bölüm · ~17 dk · 24 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Bilimin doğası, bilimsel bilginin ne olduğu, nasıl üretildiği ve hangi özelliklere sahip olduğuyla ilgili bir anlayış alanıdır. Bilimsel süreç becerileri ise bu bilginin üretilmesinde kullanılan zihinsel ve fiziksel becerilerin bütünüdür (gözlem yapma, sınıflama, ölçme, tahmin etme, hipotez kurma, değişkenleri belirleme ve kontrol etme, deney tasarlama, veri yorumlama gibi). ÖABT Fen Bilimleri sınavında bu konu, genellikle bir deney ya da araştırma senaryosu verilerek "bu durumda hangi süreç becerisi kullanılmıştır" ya da "bilimin doğasının hangi özelliği burada vurgulanmaktadır" biçiminde sorulur. Bu nedenle hem süreç becerilerinin birbirinden ayırt edici tanımlarını hem de bilimin doğasının temel ilkelerini somut örneklerle ilişkilendirebilmek gerekir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Bilimin doğasının temel ilkeleri
Bilimsel bilgi değişebilir (kesin/mutlak değildir)
Yeni kanıtlar veya yeni yorumlar ortaya çıktıkça teoriler değişebilir, geliştirilebilir ya da terk edilebilir; bu, bilimin zayıflığı değil gücüdür.
Bilimsel süreç becerileri
Temel süreç becerileri:
Gözlem
Duyu organları veya araçlarla nitel/nicel veri toplama.
Bu beceriler genellikle temel süreç becerileri (gözlem, ölçme, sınıflama gibi ilkokul düzeyinde kazandırılan, görece basit beceriler) ve bütünleştirilmiş/karmaşık süreç becerileri (hipotez kurma, değişken kontrolü, deney tasarlama gibi daha üst düzey beceriler) olarak iki grupta ele alınır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir öğrenci "Kaptaki su seviyesi azaldı" diyor, bir başkası ise "Su buharlaştığı için seviye azaldı" diyor.
Bir öğrenci, farklı miktarlarda gübre verilen fasulye fidelerinin boyunu ölçerek gübre miktarının büyümeye etkisini araştırıyor; tüm saksılara aynı miktarda su ve ışık veriliyor.
Bir öğrenci "Isıtılan gazların basıncı, hacim sabitse artar" ilişkisini genel bir ifadeyle özetliyor; başka bir öğrenci ise bu ilişkinin neden gerçekleştiğini tanecik modeliyle açıklıyor.
Bir öğrenci, bitkilerin ışık kaynağına doğru büyüdüğünü fark ediyor ve "Eğer bitkinin ışık aldığı yön değiştirilirse, bitki yeni ışık kaynağına doğru yönelerek büyür." önermesini yazıyor.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.