Değerler ve inanç
Kavramı, kaynağını ve günlük hayattaki karşılığını birlikte öğren.
6 bölüm · ~18 dk · 22 etkileşim
Anadolu'da İslam ünitesi, İslamiyet'in Anadolu coğrafyasına girişini, bu topraklarda gelişen tasavvuf hareketlerini ve Anadolu'nun kendine özgü dinî-kültürel dokusunu oluşturan Alevilik-Bektaşilik kültürünü ele alır. Türklerin Anadolu'yu yurt edinme süreci, aynı zamanda İslam'ın bu coğrafyada yerel kültürle etkileşim içinde yeni bir yorum ve yaşama biçimi kazanmasının da tarihidir. AYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi testinde bu konudan genellikle 1 soru gelir; sorular Anadolu'nun İslamlaşma süreci, öne çıkan tasavvuf önderleri ve Alevilik-Bektaşilik kültürünün temel kavramları üzerine kuruludur.
1İslamiyet'in Anadolu'ya girişi
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
İslamiyet'in Anadolu'da kalıcı biçimde yayılması, büyük ölçüde Türklerin bu coğrafyaya yerleşmesiyle bağlantılıdır.
- 1071
Malazgirt Zaferi
Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan komutasındaki Türk ordusu Bizans'a karşı kazandı; Anadolu kapılarının Türklere ve İslamiyet'e açılmasında dönüm noktası kabul edilir.
- Malazgirt sonrası
Türkmen akınları ve yerleşim
Orta Asya'dan gelen Türkmen boyları Anadolu'ya yerleşmeye başladı; İslamiyet de yerleşim bölgeleriyle birlikte yayıldı.
- Malazgirt sonrası
Anadolu Selçuklu Devleti
Medreseler, camiler, kervansaraylarla İslam kültür ve medeniyetinin kurumsallaşmasında önemli rol oynadı.
1071 yılında Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan komutasındaki Türk ordusunun Bizans'a karşı kazandığı ve Anadolu kapılarının Türklere ve İslamiyet'e açılması bakımından dönüm noktası kabul edilen zafer aşağıdakilerden hangisidir?
2Anadolu'da tasavvuf hareketleri
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Anadolu, Türklerin yerleşim sürecinde birçok önemli mutasavvıfın yetiştiği ve tasavvufi hareketlerin geliştiği bir coğrafya olmuştur.
Konya'da yaşamış, insan sevgisini, hoşgörüyü ve manevi olgunlaşmayı işleyen Mesnevi adlı eseriyle tanınan, kendisinden sonra Mevlevilik tarikatının kurulmasına öncülük eden mutasavvıf aşağıdakilerden hangisidir?
3Alevilik-Bektaşilik kültürü
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Alevilik-Bektaşilik, Anadolu'nun tasavvufi geleneği içinde şekillenmiş, kendine özgü ibadet biçimleri ve kültürel unsurlara sahip bir inanç ve kültür yorumudur.
"Bu kültürde topluca yapılan, dua, nefes okuma ve semah gibi unsurları içeren ortak bir ibadet ve bir arada olma pratiği önemli bir yer tutar."
Bu açıklama aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
"Bu mutasavvıf, hoşgörü, insan sevgisi ve birlik-beraberlik anlayışını temel alan öğretileriyle tanınmış; kendisinden sonra kurulan tarikat, Anadolu'nun kültürel hayatında önemli bir yer edinmiştir."
Bu açıklama aşağıdaki mutasavvıflardan hangisine aittir?
"1071 yılında Büyük Selçuklu Sultanı komutasındaki Türk ordusunun Bizans'a karşı kazandığı bu zafer, Anadolu kapılarının Türklere ve İslamiyet'e açılması bakımından dönüm noktası kabul edilir."
Bu açıklama aşağıdaki olaylardan hangisine aittir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
Mevlevilik, Mevlana'nın manevi öncülüğüne dayanan tarikattır.
Bektaşilik, Mevlana'nın manevi öncülüğüne dayanır.
Cem ayini; dua, nefes ve semahı içeren daha geniş kapsamlı ortak ibadettir.
Semah ile cem ayini eş anlamlıdır.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
Bu konudan gelen sorular genellikle bir tarihsel olayı, bir mutasavvıfın öğretisini ya da Alevilik-Bektaşilik kültürüne ait bir kavramı kısaca açıklayıp ilgili kavramı sorma biçimindedir. Sık görülen soru kökleri:
- "Bu açıklama aşağıdaki olaylardan/mutasavvıflardan hangisine aittir?"
- "Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'da gelişen tasavvuf hareketlerinden biri değildir?"
- "Alevilik-Bektaşilik kültüründe sözü edilen bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?"
- "Aşağıdakilerden hangisi Ahilik teşkilatının özelliklerinden biridir?"
Sorular genellikle tarihsel süreç bilgisi ile kavram tanımayı birleştirdiğinden, Anadolu'nun İslamlaşma sürecindeki temel olaylar ile önemli mutasavvıfların öğretilerinin ayırt edici yönlerinin bilinmesi çözümü kolaylaştırır.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.