Harita masası
Her bilgiyi haritada bir yere, bir nedene bağla.
6 bölüm · ~9 dk · 15 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Türkiye'nin akarsuları, engebeli arazi ve düzensiz yağış nedeniyle genellikle kısa, hızlı akışlı ve düzensiz rejimlidir. Bu özellik akarsuları enerji üretimi için elverişli, ulaşım için ise elverişsiz kılar. Akarsular döküldükleri denize göre gruplanır: Karadeniz'e (Kızılırmak, Sakarya), Akdeniz'e (Seyhan, Ceyhan), Ege'ye (Gediz, Büyük Menderes) dökülenler ile denize ulaşamayan dışa kapalı havzalar (Konya Kapalı Havzası).
Göller çeşitli şekillerde oluşur: tektonik (çöküntü), karstik (kalker erimesi), set (heyelan/volkan/alüvyon kapatması) ve baraj (yapay) göller. Van Gölü hem tektonik hem volkanik set özelliği taşıyan Türkiye'nin en büyük gölüdür.
Topraklar iklime bağlı zonal (kahverengi orman toprağı, terra rossa, step toprağı) ve iklime bağlı olmayan zonal olmayan (alüvyal, halomorfik) topraklar olarak ikiye ayrılır. Bitki örtüsü tahribi ve yanlış tarım, erozyonu artırır.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Akarsu rejimi
Akarsuyun yıl içindeki su miktarı değişimidir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir akarsu denize ulaşamadan bir gölde son buluyor.
Soru: Bu akarsu hangi havzaya aittir?
Bir vadi volkanik lavla kapanmış, su birikerek göl oluşmuştur.
Soru: Bu göl türü nedir?
Bir akarsu ova tabanına verimli malzeme biriktiriyor.
Soru: Bu toprak türü nedir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.