puanlabs

KPSS Ortaöğretim Ses Bilgisi konu anlatımı

Türkçe · sınavda ortalama 1 soru çıkıyor

Dil atölyesi

Kuralı örnek cümlede yakala, sonra kendi cümlende kullan.

6 bölüm · ~10 dk · 14 etkileşim

Hadi başlayalım! Bu konu 6 bölüm, yaklaşık 10 dakika. Arada sana küçük sorular soracağım.

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

Ses bilgisi, Türkçedeki ünlü ve ünsüzlerin diziliş kurallarını ve bir sözcük ek aldığında bu seslerde ortaya çıkan değişimleri inceler. KPSS'de bu konu, yazım kurallarıyla da yakından ilişkilidir; bir sözcüğün doğru yazılıp yazılmadığını anlamak çoğu zaman ses bilgisi kurallarını bilmeyi gerektirir.

Bu konuda dört başlık öne çıkar: büyük ünlü uyumu, küçük ünlü uyumu, ünsüz yumuşaması, ünsüz sertleşmesi ve ünlü daralması. Kurallar az sayıda olsa da örnekleri iyi bilmek gerekir.

2Temel kavramlar

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

Konu kartları1 / 7

Büyük ünlü uyumu

Sözcüğün ilk hecesindeki ünlü kalınsa (a, ı, o, u) sonraki heceler de kalın; ince ise (e, i, ö, ü) sonraki heceler de ince olmalıdır. "Defterlik" (hepsi ince) kurala uyar; "elma" (e-a) uymaz. Alıntı sözcüklerin çoğu ("selam, kalem, kamyon") bu kurala uymaz.

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1 (büyük ünlü uyumu)

Hangi sözcük büyük ünlü uyumuna uymaz?

A) defterlik B) yorgunluk C) televizyon

Örnek 2 (ünsüz yumuşaması)

Hangi sözcükte ünsüz yumuşaması yoktur?

A) dolabı B) uçağı C) otu

Örnek 3 (ünsüz sertleşmesi)

Hangi sözcükte ünsüz sertleşmesi vardır?

A) çeşmede B) dolapçı C) gölde

Örnek 4 (ünlü daralması)

Hangi cümlede ünlü daralması vardır?

A) Uyanıyorum. B) Besteliyor. C) Gülüyordu.

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

5Sınavda nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.