Konu anlatımı
Oku, dene, pekiştir.
4 bölüm · ~10 dk · 10 etkileşim
Trafikte sürücüler birbirleriyle konuşamaz ama sürekli iletişim kurar. Niyetini doğru zamanda doğru araçla bildiren sürücü hem kazayı hem tartışmayı önler.
1Trafikte iletişim araçları
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Trafikte iletişim çoğunlukla sözsüz (sözel olmayan) yollarla kurulur. Başlıca iletişim yolları şunlardır:
| Araç | Ne için kullanılır? | Yanlış kullanım |
|---|---|---|
| Sinyal (dönüş lambası) | Dönüş, şerit değiştirme, yola çıkma niyetini bildirmek | Manevrayla aynı anda vermek ya da hiç vermemek |
| El işareti | Yol vermek, teşekkür etmek, özür dilemek | Hakaret eden el kol hareketleri |
| Göz teması | Yayanın ya da sürücünün gördüğünden emin olmak | Göz göze gelip meydan okumak |
| Korna | Bir tehlikeyi önlemek için kısa uyarı | Selamlaşma, sabırsızlık, sıkıştırma |
| Selektör ve farlar | Uyarı ve görünürlük | Öndeki aracı yoldan çekilmeye zorlamak |
Niyet bildirmek için en sık kullanılan araç sinyaldir. Sinyal, diğer sürücülerin fark edip tepki verebileceği kadar manevradan önce verilmelidir. Sinyal vermeden aniden direksiyon kıran sürücü, diğerlerinin niyetini anlayamamasına ve kaza riskinin artmasına yol açar.
2Olumlu iletişim: teşekkür ve özür
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Küçük bir el hareketi büyük bir tartışmayı önleyebilir. Yol veren sürücüye el kaldırarak teşekkür etmek ve hata yapınca özür dilemek, sözsüz iletişimin en güzel örnekleridir.
Hakan Bey yanlışlıkla başka bir sürücünün önüne kırar; fark edince elini kaldırarak özür diler. Bunun en olası sonucu nedir?
Duyguyu dile getirmek gerekiyorsa suçlayıcı değil yapıcı bir dil seçilir. "Sen hiç araba kullanmayı bilmiyorsun!" diye bağırmak yerine "Birden önüme geçince çok korktum, lütfen dikkatli olalım." demek, aynı duyguyu çatışma çıkarmadan anlatır. Etkili iletişim açık, sakin ve saygılıdır; karşı tarafı küçümsemez.
3Saygı: başkasının hakkını gözetmek
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 1 bölüm kaldı.
Trafikte saygının temel göstergesi başkalarının hakkını gözetmektir. Trafikte farklı yaş, meslek ve kültürden insanlar bir aradadır; bu da ortak kurallara uymayı ve karşılıklı hoşgörüyü zorunlu kılar. Saygı ve hoşgörü yaygınlaştıkça yol kullanıcıları arasındaki çatışma ve stres azalır.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.
Gece önündeki aracı yakından izlerken uzun farla gitmek, öndeki sürücünün aynalardan gözünü kamaştırır; hem saygısızlık hem tehlikedir. Camları açık, yüksek sesle müzik dinleyerek yerleşim yerinde ilerlemek çevreyi rahatsız eder ve trafikteki sesleri duymayı engeller. Otoyolda sağ şerit boşken sol şeritte uzun süre yavaş gitmek, diğerlerinin geçişini engeller ve gerginlik doğurur.
4Hoşgörü ve dayanışma
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
Dar bir sokakta karşı şerit park etmiş araçlarla kapalıyken kendi şeridinde bekleyip karşıdan geleni geçirmek, yolu paylaşma bilincidir. Park etmekte zorlanan sürücüyü sabırla beklemek hoşgörüdür. Küçük bir hatayı büyütüp uzun süre tartışmak ise hoşgörüsüzlüktür.
Bir sürücü, hatalı park etmiş bir aracı görünce not bırakmak yerine kendi aracıyla onun önünü kapatıp "ders vermeye" karar verir. Nasıl değerlendirilir?
Yardım ederken de güvenlik unutulmaz: Yağmurda arızalı aracını iten sürücüye yardım etmek isteyen kişi, önce aracını güvenli bir yere park eder ve dörtlü ikaz lambalarını yakar. Ambulansın arkasına takılıp hızla ilerlemek ise geçiş üstünlüğünü kötüye kullanmaya yardım eden, tehlikeli bir davranıştır.
Sinyal, diğer sürücülerin fark edebileceği kadar manevradan önce verilmelidir.
Kornayı selamlaşmak için kullanmak olumlu iletişimdir.
Yol veren sürücüye el kaldırarak teşekkür etmek sözsüz iletişime örnektir.
Yol verildiyse diğer şeridi kontrol etmeye gerek yoktur.
Yaya geçidinde yaşlı yayaya motoru hırlatmak saygısız ve tehlikeli bir davranıştır.
Karşıdan gelen uzun farını kısmazsa kendi uzun farını açık tutmak haklı bir tepkidir.
Kavşakta yeşil ışık yandığı hâlde önündeki araç birkaç saniye hareket etmez. Arkadaki sürücü hemen uzun uzun korna çalar.
Arkadaki sürücünün nasıl davranması daha doğru olurdu?
Bir sürücü, şerit değiştirirken sinyali manevrayla aynı anda verip hemen yan şeride geçer.
Bu davranıştaki hata aşağıdakilerden hangisidir?