Konu anlatımı
Oku, dene, pekiştir.
4 bölüm · ~10 dk · 10 etkileşim
Öfke ve stres herkesin yaşadığı duygulardır; sorun, onları direksiyona taşımaktır. Bu bölümde trafikte öfkeyi fark etmeyi, yönetmeyi ve stresi azaltmayı öğreneceksin.
1Öfke kontrolü nedir?
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Öfke kontrolü, öfkeyi fark edip onu saldırgan davranışa dönüştürmeden yönetebilmektir. Amaç hiç öfkelenmemek değil, öfkenin karar vermesine izin vermemektir.
Öfkeli hâlde araç kullanan sürücüde risk alma eğilimi artar, doğru karar verme yeteneği azalır. Öfkeli sürücülerde sıkça şunlar görülür: hızın artması, takip mesafesinin kısalması, sabrın azalması. Dikkat ise artmaz, tam tersine azalır.
2Öfkeyle başa çıkma yolları
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Öfkeyi saldırganlığa dönüşmeden önlemenin en etkili yolu, belirtilerini erken fark edip sakinleşme yöntemlerini uygulamaktır.
| Yöntem | Nasıl uygulanır? |
|---|---|
| Derin nefes | Omuzları gevşetip yavaş ve derin nefes almak (öfkeyi fark edince ilk adım) |
| Mola | Güvenli bir yerde durup birkaç dakika beklemek |
| Kişisel algılamamak | "Bunu bana karşı yapmıyor" diye düşünmek |
| Empati | "Belki onun da acil bir durumu vardır; ben de bazen hata yapıyorum." |
| Yeniden değerlendirme | "Bunun için hayatımı tehlikeye atmaya değmez" diyerek düşünceyi sorgulamak |
| Tartışmaya girmemek | Bağıran sürücüye karşılık vermeden sakin uzaklaşmak |
Karşı sürücüyle tartışmak bir başa çıkma yöntemi değildir.
Önündeki sürücü kavşakta tereddüt edip geç hareket edince Deniz Hanım "Herhalde bana inat yapıyor." diye düşünüp sinirlenir. Hangi düşünce öfkesini azaltır?
Elif Hanım, haksızlık yapıldığını düşündüğü bir olaydan sonra "Yola devam edersem hata yapabilirim." der ve güvenli bir yerde durup birkaç dakika bekler. Bu neyi gösterir?
3Öfkeli sürücüyle karşılaşınca
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 1 bölüm kaldı.
Bazen öfkeli olan sen değil, karşındaki sürücüdür. Bu durumda göz teması ve el kol hareketleriyle karşılık verilmez. Karşı sürücü aracından inip saldırgan biçimde yaklaşıyorsa kapılar kilitlenir, cam kapatılır, tartışmaya girilmez ve gerekirse 112 aranarak yardım istenir.
Özür dileyen bir sürücüye bağırmak yerine özrü kabul edip yola devam etmek gerekir. Otoparkta kendisine bağıran sürücüye hiçbir şey söylemeden sakince uzaklaşan sürücü, olası bir çatışmayı önlemiş olur.
Öfkeyi fark edince ilk yapılacak şey derin nefes alıp sakinleşmeye çalışmaktır.
Sollayan sürücüyle yarışmak öfkeyi boşaltır ve riski azaltır.
Tartışma sonrası öfkeyle hızlanan sürücünün kaza yapma olasılığı artar.
Çıkışı kaçıran sürücü otoyolda geri geri giderek dönebilir.
Öfkeli sürücüyle karşılaşınca göz teması ve el kol hareketleriyle karşılık verilmez.
4Stres ve stresle başa çıkma
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
Stres altındaki sürücülerde sabırsızlık ve dikkat dağınıklığı görülür. Trafikte stresi artıran başlıca etkenler: geç kalma kaygısıyla aceleyle yola çıkmak, araç kullanırken telefonla iş görüşmesi yapmak, uzun süre mola vermeden sürmek ve yorgunluk. Önceden planlanmış ve zamanında başlanmış bir yolculuk ise stres etkeni değildir.
Temel ilke şudur: Değiştiremeyeceğin durumları kabullen, değiştirebileceklerini planla. Ani bir sıkışıklıkta sakin kalan ve ertesi günler için yola çıkış saatini erkene alan sürücü bu ilkeye uyar.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.
Hasta bir yakınını hastaneye yetiştirmeye çalışan telaşlı sürücü için doğru yol, gerekirse 112'yi arayıp ambulans istemek ya da sakin kalıp kurallara uyarak gitmektir. Yoğun trafikte sürekli şerit değiştirmek de varış süresini her zaman belirgin şekilde kısaltmaz; yalnızca riski artırır. Stres atmak için ani hızlanmalar yapmak ise kesinlikle yanlış bir öneridir.
- I.Mola vermek
- II.Derin nefes almak
- III.Karşı sürücüyle tartışmak
- IV.Durumu kişisel algılamamak
Yukarıdakilerden hangileri trafikte öfkeyle başa çıkma yöntemlerindendir?
Önündeki araç hız sınırının altında, yavaş gitmektedir. Arkadaki sürücü sinirlenip bu aracı yakından takip etmeye başlar.
Arkadaki sürücünün yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?