Konu anlatımı
Oku, dene, pekiştir.
4 bölüm · ~11 dk · 11 etkileşim
Trafik yalnızca araçlardan ve yollardan oluşmaz; onu insanlar yaşatır. Bu bölümde trafik adabının ne olduğunu, hangi değerlere dayandığını ve kurallarla arasındaki ilişkiyi öğreneceksin.
1Adap ve trafik adabı
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Adap, bir topluluk içinde uyulması gereken görgü ve davranış kurallarıdır. Sofrada, okulda, iş yerinde nasıl bir adap varsa trafikte de vardır. Trafik adabı, trafik kurallarına uymanın yanında diğer yol kullanıcılarına karşı nazik, saygılı ve anlayışlı davranmaktır.
Trafik adabının temel amacı, yol kullanıcılarının yolu güvenli, huzurlu ve uyum içinde paylaşmasını sağlamaktır. Bu adap yalnızca sürücüleri değil; yayaları, yolcuları, bisikletlileri, yani bütün yol kullanıcılarını ilgilendirir.
2Trafik adabının temel değerleri
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Trafik adabı birkaç temel değer üzerinde yükselir. Bunları bir tabloda toplayalım:
| Değer | Anlamı | Trafikteki karşılığı |
|---|---|---|
| Saygı | Başkalarının hakkını gözetmek | Yaya geçidinde bekleyen yayaya yol vermek |
| Hoşgörü | Başkalarının hata ya da eksiklerini anlayışla karşılamak | Kavşakta geç kalkan yeni sürücüye kızmamak |
| Empati | Kendini başkasının yerine koymak | Yavaş yürüyen yaşlı yayayı sabırla beklemek |
| Sabır | Bekleme ve aksilikler karşısında soğukkanlı kalmak | Virajda traktörü geçmeyip uygun yeri beklemek |
| Sorumluluk | Kendi davranışlarının sonuçlarını üstlenmek | Yola çıkmadan lastik, far ve fren kontrolü yapmak |
| Nezaket | İnce ve kibar davranmak | Yol veren sürücüye el işaretiyle teşekkür etmek |
Bunların karşısında duran tutum bencilliktir: Yalnızca kendi çıkarını düşünüp başkalarının hakkını gözetmemek. Rekabet de trafik adabının değerlerinden biri değildir; trafik bir yarış alanı değildir.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.
3Örnek olaylarla değerler
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 1 bölüm kaldı.
Değerleri ezberlemek yetmez; sınav, onları bir olayın içinde tanımanı ister.
Yağmurlu bir günde yol kenarındaki su birikintisinin yanında otobüs bekleyen insanlar vardır. Ayşe Hanım hızını düşürüp birikintinin yanından yavaşça geçer. Bu davranış neyi gösterir?
Kemal Bey gece saat ikide ıssız bir kavşakta, etrafta araç ve kamera olmadığı hâlde yeşil ışığı bekler. Bu ne anlama gelir?
Burak Bey, dar bir mahalle sokağında karşıdan gelen kamyonetin geçebilmesi için uygun bir boşluğa çekilip bekler; kamyonet sürücüsü de el sallayarak teşekkür eder. Öne çıkan değerler hangileridir?
4Trafik kültürü ve insan faktörü
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
Bir toplumda trafikle ilgili bilgi, tutum ve davranışların bütününe trafik kültürü denir. Trafik kazalarının nedenleri incelendiğinde en büyük payın insan hatalarına (sürücü, yaya, yolcu) ait olduğu görülür. Bu yüzden kazaları azaltmanın yolu, sürücülerin bilgi, tutum ve davranışlarını olumlu yönde geliştirmekten geçer.
Trafik adabının kazanıldığı ilk ve en etkili ortam ailedir. Kırmızı ışıkta "yol boş" diye karşıya geçen bir anneyi izleyen çocuk, kuralların yol boşken çiğnenebileceğini öğrenir. Trafik kültürü gelişmiş toplumlarda kural ihlallerinin "herkes yapıyor" diye normal karşılanması daha az görülür.
Trafik adabı, kurallara uymayı da içine alan ve onu tamamlayan bir davranış biçimidir.
Rekabet, trafik adabının temel değerlerinden biridir.
Trafik adabının kazanıldığı ilk ve en etkili ortam ailedir.
Kazaların en büyük nedeni yol ve araç kusurlarıdır.
Kendini hep haklı görüp başkalarını suçlamak, zamanla tartışma ve çatışmaları artırır.
Kamera yoksa boş kavşakta kırmızı ışıkta geçmek adaba aykırı sayılmaz.
Bir sürücü, kavşakta karşıdan gelen yaşlı bir yayanın yavaş yürüdüğünü görür ve onun yerinde olsa nasıl hissedeceğini düşünerek sabırla bekler.
Bu sürücünün davranışı en çok hangi kavramla açıklanır?
- I.Selektör ve korna ile önündeki sürücüyü sıkıştırmak
- II.Engelli park yerine park etmemek
- III.Yaya geçidinde yayaya yol vermek
- IV.Trafikte yarış yapmak
Yukarıdaki davranışlardan hangileri trafik adabına uygundur?