KPSS A Çalışma Ekonomisi Genel Sağlık Sigortası konu anlatımı

Genel Sağlık Sigortası (GSS), 5510 sayılı Kanun'la getirilen, kişilerin hastalık hâlinde tıbbi bakım ve tedavi giderlerini karşılamayı amaçlayan, diğer sosyal sigorta kollarından bağımsız ve ilke olarak ülkede yaşayan herkesi kapsamayı hedefleyen bir sigorta koludur. GSS ile Türkiye'de dağınık hâlde bulunan sağlık güvencesi uygulamaları (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı sağlık yardımları ile "yeşil kart" uygulaması) tek bir sistemde birleştirilmiş; 2012 yılından itibaren gelir testi uygulamasıyla, sigortalı olmayan ve geliri düşük olan herkesin de sisteme dâhil edilmesi sağlanmıştır.

• Kişi başına gelir asgari ücretin üçte birinden az ise, prim devlet tarafından karşılanır (herkesin GSS güvencesinden yararlanmasını sağlayan mekanizma; eski "yeşil kart" uygulamasının yerini almıştır).
  • Gelir arttıkça, sigortalının ödeyeceği prim de kademeli olarak artar; belirli bir eşiğin üzerinde olanlar primin tamamını kendileri öder.

Örnek 1: Herhangi bir işte çalışmayan, sigortalı olmayan ve 18 yaşını doldurmuş bir kişinin genel sağlık sigortası kapsamına alınabilmesi için hangi işlem yapılır? Çözüm: Kişi için gelir testi yapılır; hane içi kişi başına düşen gelir, brüt asgari ücretin üçte birine oranlanarak ödeyeceği prim tutarı (ya da primin devlet tarafından karşılanıp karşılanmayacağı) belirlenir.

Örnek 2: Gelir testi sonucunda bir kişinin hane içi kişi başına düşen gelirinin, asgari ücretin üçte birinin altında olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda kişinin genel sağlık sigortası primi nasıl karşılanır? Çözüm: Gelir testi sonucu asgari ücretin üçte birinin altında gelire sahip olduğu tespit edilen kişilerin GSS primi devlet tarafından karşılanır; böylece düşük gelirli kişiler de sağlık güvencesinden yararlanabilir.

Örnek 3: Çalışan bir sigortalının eşi ve okul çağındaki çocuğu, kendi adlarına ayrıca prim ödemeden sigortalının sağlık güvencesinden yararlanmaktadır. Bu kişiler GSS açısından hangi statüde değerlendirilir? Çözüm: Sigortalı üzerinden, kendisi prim ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanan eş ve çocuk, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsündedir.

Örnek 4: Bir hasta, aile hekimine muayene olduktan sonra reçete edilen ilaç için eczaneye başvurmuş ve ilaç bedelinin küçük bir kısmını kendisi ödemiştir. Hastanın ödediği bu küçük bedel GSS terminolojisinde nasıl adlandırılır? Çözüm: Hizmetin tamamının değil bir kısmının hasta tarafından karşılanmasına katılım payı denir; bu uygulama gereksiz sağlık hizmeti talebini sınırlamayı amaçlar.