Ekonomi masası
Değişkenleri ve aralarındaki ilişkiyi grafiğe dökerek düşün.
6 bölüm · ~20 dk · 28 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Örgüt kültürü, bir işletmenin üyeleri tarafından paylaşılan değerler, inançlar, normlar ve davranış kalıplarının bütünüdür; çalışanların örgüt içinde nasıl davranacağını ve kararları nasıl yorumlayacağını şekillendirir. Çatışma, örgüt içinde bireyler veya gruplar arasında hedef, değer ya da kaynak paylaşımı konusunda ortaya çıkan uyuşmazlıklardır. Örgütsel değişim ise işletmenin iç ve dış çevredeki dönüşümlere uyum sağlamak amacıyla yapı, süreç veya kültüründe gerçekleştirdiği planlı dönüşümlerdir. KPSS'de bu konu; örgüt kültürü tipolojileri (Handy, Cameron-Quinn), güçlü/zayıf kültür ayrımı, çatışma türleri ve Thomas-Kilmann çatışma yönetim stilleri, Lewin'in üç aşamalı değişim modeli, değişime direnç nedenleri ve French-Raven güç kaynakları üzerinden sorulur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Örgüt kültürü
Örgüt kültürü, işletme üyelerince paylaşılan ve yeni üyelere aktarılan değerler, normlar, semboller, hikâyeler ve davranış kalıplarından oluşur. Güçlü kültür, değerlerin çalışanlar arasında yaygın biçimde paylaşıldığı ve davranışları güçlü biçimde yönlendirdiği kültürdür; zayıf kültürde ise değerler yaygın olarak paylaşılmaz ve davranış üzerindeki etkisi sınırlıdır.
Handy'nin kültür tipolojisi:
Güç kültürü
kararların merkezi bir figür veya küçük bir grup etrafında toplandığı, hızlı karar alınan ancak kişiye bağımlılığın yüksek olduğu kültür.
Cameron ve Quinn'in Rekabetçi Değerler Çerçevesi:
Klan kültürü
aile benzeri, işbirliğine ve bağlılığa dayalı iç odaklı kültür.
Örgütsel sosyalizasyon
Yeni çalışanların örgütün değerlerini, normlarını ve beklenen davranış kalıplarını öğrenerek örgüt kültürüne uyum sağlama sürecidir; oryantasyon programları bu sürecin bir parçasıdır.
Çatışma yönetimi
Çatışma türleri:
Görev çatışması
işin içeriği, hedefleri veya yöntemleriyle ilgili fikir ayrılıkları; ölçülü düzeyde bazen yaratıcılığı ve karar kalitesini artırabilir.
Thomas-Kilmann çatışma yönetim stilleri (kendi çıkarını ve karşı tarafın çıkarını önemseme derecesine göre):
Kaçınma
çatışmayı görmezden gelme, ne kendi ne de karşı tarafın çıkarını önceleme.
Örgütsel değişim
Lewin'in üç aşamalı değişim modeli:
- Çözülme (unfreezing): mevcut durumun yetersizliğinin fark edilmesi ve değişime hazır olma.
- Değişim (changing): yeni davranış, süreç veya yapıların benimsenmesi.
- Yeniden dondurma (refreezing): yeni durumun kalıcı hâle getirilip normalleştirilmesi.
Değişime direnç nedenleri: belirsizlik korkusu, alışkanlıkların bozulması, kontrol kaybı endişesi, ekonomik kaygılar, güven eksikliği, farklı çıkar algıları.
Örgüt geliştirme (organizational development): davranış bilimi bilgisini kullanarak örgütün etkinliğini ve sağlığını uzun vadeli, planlı müdahalelerle artırmayı amaçlayan sistematik yaklaşım.
Güç kaynakları (French ve Raven)
Yasal (meşru) güç
bir kişinin örgütteki resmi pozisyonundan kaynaklanan güç.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir işletmede kararların tamamı kurucu ortağın etrafında merkezileşmiş, hızlı karar alınabilmekte ancak kurucunun onayı olmadan hiçbir önemli adım atılamamaktadır. Bu, Handy'nin kültür tipolojisinde hangi kültür tipine örnektir?
İki departman yöneticisi, aynı projenin hangi yöntemle yürütüleceği konusunda farklı görüşlere sahiptir; bu fikir ayrılığı zaman zaman projeye yeni bakış açıları katmakta ve karar kalitesini artırmaktadır. Bu durum hangi çatışma türüne örnektir?
Bir yönetici, iki çalışan arasındaki anlaşmazlıkta her iki tarafın da isteklerini tam olarak karşılayacak yaratıcı bir çözüm bulmak için uzun bir görüşme sürecini yönetmiştir. Bu, Thomas-Kilmann modelinde hangi çatışma yönetim stiline örnektir?
Bir işletme, yeni bir bilgi sistemine geçmeden önce çalışanlara mevcut sistemin yetersizliklerini gösteren veriler sunmuş, değişim sonrasında ise yeni sistemin kullanımını performans değerlendirme kriterlerine dahil ederek kalıcı hâle getirmiştir. Bu süreç Lewin'in modeliyle nasıl açıklanır?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.