Ekonomi masası
Değişkenleri ve aralarındaki ilişkiyi grafiğe dökerek düşün.
6 bölüm · ~22 dk · 32 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Performans değerlendirme, çalışanların belirli bir dönemdeki iş performansının sistematik biçimde ölçülüp değerlendirilmesi sürecidir; bu süreç terfi, eğitim ihtiyacı, ücret artışı gibi kararlara temel oluşturur. Ücret yönetimi ise işletme içindeki pozisyonların göreli değerinin belirlenmesi (iş değerleme) ve buna bağlı olarak adil, rekabetçi bir ücret yapısının kurulmasıdır. KPSS'de bu konu; performans değerlendirme yöntemlerinin (grafik dereceleme ölçeği, kritik olay, zorunlu dağılım, 360 derece, MBO, BARS) ayırt edilmesi, değerlendirme hatalarının (halo, yakın geçmiş, merkezi eğilim, sıkılık-gevşeklik, kontrast) tanınması, iş değerleme yöntemleri ve ücret eşitliği (iç, dış, bireysel) kavramları üzerinden sorulur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Performans değerlendirme yöntemleri
Grafik dereceleme ölçeği
çalışanın belirli özellikler (işbirliği, verimlilik vb.) açısından önceden belirlenmiş bir ölçek üzerinde puanlanması; basit ve yaygın ama sübjektiftir.
Performans değerlendirme hataları
Halo (hale) etkisi
çalışanın bir özelliğinden etkilenerek diğer tüm özelliklerinin de benzer biçimde (olumlu veya olumsuz) değerlendirilmesi.
İş değerleme yöntemleri
İş değerleme, pozisyonların göreli değerinin (ücret yapısındaki yerinin) belirlenmesi amacıyla yapılır:
Sıralama yöntemi
işlerin bütün olarak birbirleriyle karşılaştırılıp basitten karmaşığa sıralanması.
Ücret eşitliği (Adams'ın eşitlik teorisiyle ilişkili)
İç eşitlik
işletme içindeki farklı pozisyonların göreli katkısına göre adil ücretlendirilmesi.
Adams'ın eşitlik teorisine göre çalışan, kendi girdi/çıktı oranını başkalarınınkiyle karşılaştırır; algılanan adaletsizlik motivasyonu olumsuz etkiler.
Teşvik edici ücret sistemleri ve yan ödemeler
Parça başı ücret
üretilen birim sayısına göre ödeme.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir yönetici, yıl sonu değerlendirmesinde çalışanın son bir aydaki performansını esas almış, önceki on bir ayı göz ardı etmiştir. Bu durum hangi değerlendirme hatasına örnektir?
Bir işletmede performans değerlendirme sonucunda çalışanların büyük çoğunluğuna, gerçek performans farklarına bakılmaksızın "orta düzey" puanı verilmiştir. Bu durum hangi hatayı gösterir?
Bir işletme, iş değerleme yaparken her pozisyonu beceri, sorumluluk, çaba ve çalışma koşulları gibi faktörler açısından ayrı ayrı puanlamış ve toplam puanlara göre ücret yapısını oluşturmuştur. Bu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Bir çalışan, kendisiyle aynı pozisyonda ve aynı kıdemde çalışan bir meslektaşının daha yüksek ücret aldığını öğrendiğinde motivasyonunun belirgin biçimde düştüğünü fark etmiştir. Bu durum hangi ücret eşitliği türüyle ve hangi motivasyon teorisiyle ilişkilidir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.