KPSS A Kamu Yönetimi İdari Yargı ve İdarenin Sorumluluğu konu anlatımı

İdari yargı, idarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunun denetlendiği ve idarenin sorumluluğunun ileri sürüldüğü ayrı bir yargı koludur. Türk idari yargı teşkilatı; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinden oluşur. İdarenin sorumluluğu ise idarenin hukuka aykırı ya da bazı hâllerde hukuka uygun eylem ve işlemlerinden doğan zararları tazmin etme yükümlülüğüdür; kural olarak hizmet kusuruna, istisnaen de kusursuz sorumluluk ilkelerine dayanır. Bu derste idari yargı teşkilatı, iptal davası – tam yargı davası ayrımı, dava açma süreleri, yürütmenin durdurulması ile hizmet kusuru – kişisel kusur ayrımı ve kusursuz sorumluluk türleri ele alınır.

• Kusursuz sorumluluk türleri:
  • Risk (tehlike) ilkesi: İdarenin yürüttüğü tehlikeli faaliyetlerden (yüksek gerilim hattı gibi) doğan zararlarda, kusur aranmaksızın sorumluluk.
  • Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi: Kamu yararına yürütülen hukuka uygun bir faaliyetin belirli kişi veya gruplara ölçüsüz bir külfet yüklemesi hâlinde, bu eşitsizliğin giderilmesi.
  • Sosyal risk ilkesi: Toplumsal olaylar, terör eylemleri gibi genel bir tehlikeden doğan zararların toplumsallaştırılması; Danıştay içtihadıyla geliştirilmiştir.
• Nedensellik bağını kesen nedenler: Mücbir sebep, beklenmeyen hâl, zarar görenin kendi kusuru ve üçüncü kişinin kusuru, nedensellik bağını kısmen veya tamamen keserek idarenin sorumluluğunu azaltabilir ya da ortadan kaldırabilir.
• Tam yargı davasıyla ilişkisi: İdarenin sorumluluğu maddi hukuk düzeyinde bir kavramdır; bu sorumluluğun idari yargı önünde ileri sürülmesinin usul yolu tam yargı davasıdır.