Mevzuat masası
Kuralı, istisnasını ve süresini birlikte öğren.
6 bölüm · ~10 dk · 10 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Belediyeler, Türkiye'deki en yaygın ve en çok soru konusu olan yerel yönetim birimidir. Bu bölümde belediyelerin kuruluş koşulları, organları (belediye meclisi, belediye encümeni, belediye başkanı) ile büyükşehir belediyelerinin özel yapısı 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu çerçevesinde ele alınır. KPSS'de bu konu, organların oluşum biçimi, görevleri ve büyükşehir-ilçe belediyesi ilişkisi üzerinden sorulur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Belediyenin kuruluşu
5393 sayılı Belediye Kanununa göre belediye, nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde kurulabilen, kamu tüzel kişiliğine sahip bir yerel yönetim birimidir. Belediye, kendi görev alanına giren mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları (imar, çevre, su, ulaşım, sosyal hizmetler vb.) karşılamakla görevlidir.
Belediyenin organları
5393 sayılı Kanuna göre belediyenin üç organı vardır:
Belediye Meclisi
Belediyenin karar organıdır. Üyeleri, belediye sınırları içindeki seçmenler tarafından doğrudan seçimle belirlenir. Stratejik plan, yıllık bütçe ve kesin hesabın kabulü, imar planlarının onaylanması, borçlanma kararı alınması, taşınmaz mal alım-satımı, ücret ve tarifelerin belirlenmesi gibi konularda karar alma yetkisi meclise aittir.
Büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyeleri
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, büyükşehir statüsündeki illerde iki kademeli bir belediye yapısı öngörür: büyükşehir belediyesi ve onun sınırları içindeki ilçe belediyeleri. Büyükşehir belediyesinin organları da belediyelerle paralel biçimde büyükşehir belediye meclisi, büyükşehir belediye encümeni ve büyükşehir belediye başkanıdır.
Büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir sınırları içindeki seçmenler tarafından doğrudan seçilirken, büyükşehir belediye meclisi kısmen dolaylı biçimde oluşur: üyelerinin büyük bölümü, ilçe belediye meclislerinin kendi üyeleri arasından seçtiği üyelerden, bir kısmı ise doğrudan ilçe belediye başkanlarının kendiliğinden büyükşehir meclisi üyesi sayılmasından oluşur. Bu, büyükşehir meclisinin, alt kademe (ilçe) belediyelerinin temsilcilerinden oluşan karma bir yapı olduğu anlamına gelir.
İlçe belediyeleri, kendi sınırları içinde 5393 sayılı Kanuna tabi olağan belediye yetkilerini kullanırken; su ve kanalizasyon, toplu taşıma, ana arter ve cadde yapımı, itfaiye, imar planlarının üst ölçekli onayı gibi kentin bütününü ilgilendiren hizmetler büyükşehir belediyesinin görev alanına girer.
6360 sayılı Kanun sonrası durum
6360 sayılı Kanun ile 2014'ten itibaren büyükşehir belediyesi sayısı artırılmış ve büyükşehir belediyesinin sınırı il mülki sınırına genişletilmiştir. Bu illerde daha önce var olan il özel idaresi tüzel kişiliği kaldırılmış, kırsal kesimdeki köyler mahalleye dönüştürülerek büyükşehir/ilçe belediyelerinin hizmet alanına dâhil edilmiştir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir belediyenin, meclis üyeleri arasından bir yıllığına gizli oyla seçilen üyeler ile birim müdürlerinden oluşan ve belediye başkanının başkanlık ettiği organı hangisidir?
Belediyenin bütçesini, stratejik planını ve imar planlarını onaylama yetkisi hangi organa aittir?
Büyükşehir belediye meclisinin oluşumu ile bir belediye başkanının seçilme biçimi arasındaki temel fark nedir?
"6360 sayılı Kanun sonrasında büyükşehir statüsündeki illerde il özel idaresi ile büyükşehir belediyesi birlikte, aynı coğrafi alanda görev yapmaya devam etmektedir" ifadesi doğru mudur?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.