Konu anlatımı
Oku, dene, pekiştir.
4 bölüm · ~8 dk · 7 etkileşim
Aracın lambaları iki iş görür: Yolu görmeni sağlar ve seni başkalarına gösterir. Yanlış kullanılan bir far ise karşıdaki sürücüyü kör edebilir. Bu konuda hangi lambayı ne zaman yakacağını ve aracına yükü nasıl güvenli yükleyeceğini öğreneceksin.
1Araçtaki lambalar ve görevleri
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Önce hangi lambanın ne işe yaradığını bil. Sınavda lambanın rengi ya da görevi sık sorulur.
| Lamba | Görevi |
|---|---|
| Kısa huzmeli far | Yolu yakından aydınlatır; karşıdaki sürücüyü kamaştırmaz. |
| Uzun huzmeli far | Yolu uzağa kadar aydınlatır; kamaştırıcıdır. |
| Sis lambası | Sisli havada aracın görünürlüğünü ve yolun aydınlatılmasını artırır. |
| Park lambası | Gece aydınlatılmamış yolda park eden aracı görünür kılar. |
| Fren lambası (kırmızı) | Frene basılınca daha parlak yanar, arkadakine yavaşladığını bildirir. |
| Geri vites lambası | Aracın geri gideceğini bildirir. |
| Plaka lambası (beyaz) | Plakayı gece okunur hâle getirir. |
| Sinyal (yön gösterme) lambası | Dönüş ya da şerit değiştirme niyetini bildirir. |
| Dörtlü flaşör | Tehlikeyi bildirir: arıza, çekilen araç gibi. |
Yolu aydınlatmak için kullanılan lambalar kısa ve uzun huzmeli farlardır. Farlarından biri yanmayan araç gece motosiklet sanılabilir ya da genişliği yanlış değerlendirilebilir; arıza giderilmeden yola devam etmemelisin.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.
2Uzun fardan kısa fara geçmek
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Uzun farlar boş ve aydınlatılmamış yolda görüşünü artırır, ama başkasının gözünü kamaştırır. İki durumda uzun farı mutlaka kısa farla değiştirirsin.
Öndeki aracı uzun farla izlersen ışık aynalarından yansıyıp sürücünün gözünü kamaştırır. Kırmızı ışıkta bir aracın arkasında beklerken de kısa farla beklersin.
Karşıdan gelen aracın varlığını bazen o araç görünmeden anlarsın: Tepe üstünde gökyüzünü aydınlatan far ışığı ya da virajın çıkışında beliren farlar bunun işaretidir. Bu durumda tepeye ya da virajın sonuna varmadan kısa fara geçer, hızını azaltır, sağdan gidersin.
Selektör, farları kısa süre uzun huzmeye alıp bırakmaktır. Doğru kullanımı, gece öndeki aracı geçmeden önce o aracın sürücüsünü uyarmaktır. Geçişe başlamadan önce sol sinyal verir, gerekirse kısa bir selektör yaparsın.
Gece uzun huzmeli farlarını kullanan sürücü, aynı yönde yakından izlediği öndeki araca yetişmiştir.
Bu sürücü uzun farlarını kullanmaya devam ederse ortaya çıkacak tehlike aşağıdakilerden hangisidir?
3Sis, yağmur, kar ve tünel
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 1 bölüm kaldı.
Görüş azaldığında amaç hem görmek hem görünmektir.
- Sis: Kısa farlar ve sis lambaları yakılır. Uzun far sisten geri yansıyıp görüşü daha da azaltır. Sis dağılıp hava açınca sis lambalarını söndürürsün; açık havada, aydınlatılmış şehir içi yolda sis lambasını sürekli yakmak yanlıştır.
- Kar ve yağmur: Gündüz de olsa farlarını yakar, hızını görüş koşullarına göre azaltırsın. Yağmurlu gecede ıslak yoldaki ışık yansımaları görüşü düşürür; hızını azaltır, takip mesafesini artırırsın.
- Tünel: Gündüz bile tünele girince kısa farlarını yakarsın.
- Dönüş: Kavşakta döneceksen dönüşe başlamadan yeterli süre önce sinyal verirsin.
Işık kullanımını hatırlatan işaretler
I numaralı işaret karşı yönden araç gelebileceğini, II numaralı işaret görüşü kapatan bir tepeye yaklaştığını, III numaralı işaret kontrolsüz kavşağı bildirir. Gece bu işaretleri gördüğünde karşıdan ya da yandan gelecek araçlar için kısa fara geçmeye ve yavaşlamaya hazır olursun.
4Yükleme kuralları
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
Aracına yüklediğin yük, aracın davranışını değiştirir. Temel kurallar şunlardır:
- Yük, sürücünün görüşünü ve aracı güvenle kullanmasını engellememelidir.
- Yük, aracın plakasını ve lambalarını kapatmamalıdır.
- Yük sağlamca sabitlenir; aksi hâlde yola düşer ya da kayar, kazaya yol açar.
- Ağır yükler alta, hafif yükler üste konur. Ağır yükü tavana koymak yanlıştır.
- Aracın arkasından taşan yükün ucu gündüz ve gece görülebilecek uyarı işaretleriyle belirtilir.
Aşırı yükleme fren mesafesini uzatır, direksiyon hâkimiyetini zorlaştırır. Tavanına ağır yük bağlanan otomobilin ağırlık merkezi yükselir; virajlarda ve yan rüzgârda daha yavaş ve dikkatli gidersin. Yüklü araçla dik inişte düşük vitese geçip motor freninden de yararlanarak yavaş inersin.
Aşırı yükleme fren mesafesini kısaltır.
Yük, aracın plakasını ve lambalarını kapatmamalıdır.
Sis dağıldıktan sonra da sis lambaları yanık kalmalıdır.
Gündüz tünele girerken kısa farlar yakılır.