Ekonomi masası
Değişkenleri ve aralarındaki ilişkiyi grafiğe dökerek düşün.
6 bölüm · ~19 dk · 25 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Birinci Dünya Savaşı'nın ardından 1919'da Versay Barış Antlaşması'nın XIII. Bölümü ile kurulmuş; "kalıcı barışın ancak sosyal adalete dayanabileceği" düşüncesinden hareket etmiştir. ILO'yu diğer uluslararası kuruluşlardan ayıran en belirgin özellik, karar organlarında hükûmet, işçi ve işveren temsilcilerinin birlikte yer aldığı üçlü (tripartit) yapıdır. Örgüt, 1946'da Birleşmiş Milletlerin ilk uzmanlık kuruluşu olmuş; 1944 Filadelfiya Bildirgesi ve 1998 Çalışmada Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesi ile amaç ve ilkelerini güncellemiştir. Uluslararası sosyal politikanın diğer önemli aktörleri arasında Avrupa Konseyi (Avrupa Sosyal Şartı) ve Avrupa Birliği de yer alır.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
ILO'nun kuruluşu ve yapısı
Kuruluş
ILO, 1919'da Versay Barış Antlaşması'nın XIII. Bölümü ile kurulmuştur; merkezi Cenevre'dedir ve Birleşmiş Milletlerden (1945) daha eskidir.
Temel bildirgeler ve gündemler
1944 Filadelfiya Bildirgesi
ILO'nun amaç ve ilkelerini yeniden teyit eden bildirgedir; "emek bir meta değildir" ilkesini ve yoksulluğun her yerde refahı tehdit ettiği görüşünü vurgular; ILO Anayasası'na ek olarak kabul edilmiştir.
- Yüzüncü Yıl Bildirgesi (Centenary Declaration for the Future of Work, 2019): ILO'nun kuruluşunun 100. yılında kabul edilmiş; teknolojik değişim, demografik dönüşüm ve iklim değişikliği karşısında geleceğin çalışma dünyasına yönelik ilkeleri belirler.
Temel (öncelikli) ILO sözleşmeleri
ILO 29
Zorla çalıştırmanın yasaklanması (1930).
Diğer uluslararası sosyal politika aktörleri ve Türkiye
Avrupa Sosyal Şartı (1961/1996)
Avrupa Konseyi bünyesinde kabul edilen; çalışma, örgütlenme, sosyal güvenlik gibi sosyal hakları güvence altına alan temel belgedir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Örnek 1: ILO'nun karar organlarında hükûmetlerin yanı sıra işçi ve işveren temsilcilerinin de eşit ağırlıkta yer alması hangi kavramla ifade edilir? Yanıt: Üçlü yapı (tripartisme); bu yapı, ILO'nun diğer hükûmetlerarası kuruluşlardan en belirgin farkıdır ve Uluslararası Çalışma Konferansı'na her üye devletin dört delege (iki hükûmet, bir işçi, bir işveren) göndermesinde somutlaşır.
Örnek 2: Bir ülke, örgütlenme özgürlüğüne ilişkin ILO 87 sayılı Sözleşmeyi onaylamamıştır. Bu ülke örgütlenme özgürlüğüne saygı göstermekle yükümlü müdür? Yanıt: Evet; 1998 Çalışmada Temel İlkeler ve Haklar Bildirgesi'ne göre örgütlenme özgürlüğü ve toplu pazarlık hakkının etkin tanınması, ilgili sözleşmeleri onaylamamış üyeler için de bağlayıcı temel bir ilkedir.
Örnek 3: 1944'te kabul edilen ve "emek bir meta değildir" ilkesini yeniden teyit eden belge hangisidir, hangi belgeye ek olarak kabul edilmiştir? Yanıt: Filadelfiya Bildirgesi; ILO Anayasası'na ek olarak kabul edilmiş ve örgütün amaç ve ilkelerini İkinci Dünya Savaşı sonrası koşullara göre güncellemiştir.
Örnek 4: Bir ülke, sosyal güvenlik sisteminde hastalık, işsizlik, yaşlılık, iş kazası, analık gibi dokuz branşta asgari standartları uygulamaya karar vermiştir. Bu standartlar hangi ILO sözleşmesinde belirlenmiştir? Yanıt: ILO 102 sayılı Sözleşme (Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Sözleşmesi, 1952); sosyal güvenliğin dokuz branşını ve bu branşlarda sağlanması gereken asgari korumayı düzenler.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.