KPSS A Hukuk İlamlı İcra konu anlatımı

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

İlamlı icra, bir mahkeme ilamına veya kanunun ilam niteliğinde saydığı bir belgeye dayanılarak yürütülen icra takip türüdür (İİK m. 24-41). İlamsız icradan temel farkı, alacağın (veya edimin) varlığının takipten önce zaten yargısal ya da yargısal nitelikte bir belgeyle sabit olmasıdır. Bu nedenle ilamlı icrada borçlunun borcun esasına itiraz etme imkânı, ilamsız icradaki gibi geniş değil, kanunda sayılan sınırlı sebeplerle kısıtlıdır.

İlamlı icraya konu olabilecek ilamlar yalnızca para alacaklarına ilişkin olmak zorunda değildir; taşınır teslimi, taşınmaz tahliyesi veya teslimi, bir irtifak hakkının kurulması ya da kaldırılması, bir işin yapılması veya yapılmaması, çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulması gibi çok çeşitli edimlere ilişkin ilamlar da ilamlı icraya konu olabilir; her biri için kanun, edimin niteliğine uygun özel icra usulleri öngörmüştür.

2Temel kavramlar ve doktrin

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

Konu kartları1 / 9

İlam

Mahkemenin, bir uyuşmazlığı esastan çözen ve infaz kabiliyeti taşıyan kararının yazılı örneğidir.

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1

Alacaklı A, borçlu B aleyhine verilmiş kesinleşmemiş bir para alacağı ilamını icraya koymak istemektedir. B, ilamın kesinleşmediğini ileri sürerek icraya konulmasına engel olabilir mi?

Örnek 2

Borçlu B, kendisine tebliğ edilen icra emrine karşı, borcun aslında hiç doğmadığını (sözleşmenin geçersiz olduğunu) ileri sürerek itiraz etmiştir. Bu itiraz icra mahkemesinde kabul görür mü?

Örnek 3

Borçlu B, ilamı istinaf etmiş ve icranın durdurulmasını istemektedir. B, hiçbir teminat göstermeden icra mahkemesinden doğrudan icranın durdurulmasını talep etmiştir. Bu talep kabul edilir mi?

Örnek 4

Alacaklı A, borçlu B'nin elinde bulunan bir taşınırın kendisine teslimine ilişkin ilamı icraya koymuştur. B, malı teslim etmekten kaçınmakta ve mal da elinde bulunmaktadır. İcra dairesi nasıl işlem yapar?

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

İstisnaya dikkat

İlamlı icrada borçlunun borcun esasına itiraz edebileceğini sanmak; oysa itiraz sebepleri ödeme, erteleme, zamanaşımı gibi sınırlı hâllerle kısıtlıdır.
İcra emrine yapılan itirazın, ilamsız icradaki itiraz gibi takibi kendiliğinden durduracağını düşünmek; ilamlı icrada takibin durması için ayrıca icranın geri bırakılması (tehiri icra) kararı gerekir.
Her ilamın kesinleşmeden icraya konulamayacağını sanmak; oysa kural, kesinleşmeden de icraya konulabilmesidir, istisna dar bir alanla sınırlıdır.
Adi yazılı (noterde düzenlenmemiş) bir borç senedini ilam niteliğinde bir belge sanmak; bu tür senetler ancak ilamsız icraya konu olabilir.
Tehiri icra kararının teminatsız olarak her zaman alınabileceğini düşünmek; kural, teminat gösterilmesidir.
Taşınır teslimi, taşınmaz tahliyesi gibi para dışı edimlere ilişkin ilamların icrasını, para alacağı icrasıyla (doğrudan haciz) karıştırmak; bu türlerin her biri için kanunda ayrı özel usuller öngörülmüştür.

5Sınavda nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.

Akılda kalsın

İlamlı icra, bir ilama veya ilam niteliğindeki bir belgeye dayanır; alacağın varlığı önceden tespit edilmiştir.
Borçluya icra emri gönderilir; itiraz sebepleri sınırlıdır (ödeme, erteleme, zamanaşımı) ve resmî belge/yazılı kabulle ispatlanmalıdır.
İcra emrine itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; icranın durması için icra mahkemesinden tehiri icra kararı (kural olarak teminat karşılığında) alınmalıdır.
Kural olarak ilamlar kesinleşmeden icraya konulabilir; kişiler-aile hukuku ve taşınmazın aynına ilişkin bazı kararlar bu kuralın istisnasıdır.
Para dışı edimlere (taşınır/taşınmaz teslimi, bir işin yapılması, çocuk teslimi vb.) ilişkin ilamların icrası için kanun, edimin niteliğine uygun özel usuller öngörmüştür.