Mevzuat masası
Kuralı, istisnasını ve süresini birlikte öğren.
6 bölüm · ~14 dk · 14 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
İcra ve iflas hukuku, özel hukuktan doğan bir alacağın, borçlu rızasıyla yerine getirmezse devlet gücü (cebri icra) kullanılarak zorla yerine getirilmesini düzenleyen hukuk dalıdır. Konusu, maddi hukukun (borçlar hukuku, ticaret hukuku, eşya hukuku vb.) tanıdığı hakların fiilen gerçekleştirilmesini sağlamaktır; yani icra hukuku maddi hukuku değil, o hakkın zorla yerine getirilmesi usulünü düzenler. Bu bakımdan medeni usul hukukuyla yakın akrabadır; ikisi de "takip hukuku" kavramı altında incelenir; ancak yargılama hukuku bir hakkın var olup olmadığını tespit ederken, icra hukuku tespit edilmiş ya da hiç tartışmasız kabul edilen bir hakkı fiilen gerçekleştirir.
Takip hukuku, kapsamına göre ikiye ayrılır. Cüzi icrada takip, borçlunun malvarlığının yalnızca belirli bir kısmına yöneliktir ve yalnızca takip eden alacaklıyı ilgilendirir (ör. haciz yoluyla takip, rehnin paraya çevrilmesi). Külli icrada ise (iflas) borçlunun tüm malvarlığı, tüm alacaklılar için birlikte tasfiyeye konu olur; borçlunun tasarruf yetkisi kısıtlanır ve tek bir toplu tasfiye usulü işletilir. İcra takip yolları da kendi içinde ilamsız icra (bir mahkeme ilamına dayanmadan, doğrudan icra dairesine başvuruyla başlatılan takip; genel haciz yolu, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu, kiralanan taşınmazların tahliyesi gibi), ilamlı icra (bir mahkeme ilamına veya ilam niteliğindeki belgeye dayanan takip) ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip (rehinli alacaklının önce rehni paraya çevirmesi gereken takip türü) olmak üzere sınıflandırılır.
2Temel kavramlar ve doktrin
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
İcra daireleri
Her icra dairesinde bir icra müdürü ile icra müdür yardımcıları ve memurlar görev yapar. İcra dairesi, idari nitelikte bir organdır; yargı yetkisi yoktur, uyuşmazlığı çözmez, kanunun kendisine verdiği görevleri (ödeme emri düzenleme, haciz, satış gibi) yerine getirir. İcra müdürünün işlemleri idari işlem niteliğindedir ve hukuka uygunluk denetimi şikayet yoluyla yapılır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Alacaklı A, borçlu B hakkında icra takibi başlatmış; icra müdürü, kanunda öngörülen usule aykırı biçimde, B'ye ait haczi caiz olmayan bir malı haczetmiştir. B bu işleme karşı ne yapabilir?
Alacaklı, borçlu hakkında yalnızca borçluya ait bir aracın haczini talep etmiş ve takip yalnızca bu araçla sınırlı yürütülmektedir. Bu, cüzi icraya mı yoksa külli icraya mı örnektir?
Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrine süresinde itiraz ederken hem borcun bulunmadığını hem de icra dairesinin yetkisiz olduğunu ileri sürmüştür. İcra dairesinin yetkisi bu itiraz üzerine nasıl incelenir?
Alacaklı, genel haciz yoluyla yaptığı takipte borçlunun süresinde itiraz ettiğini öğrenmiş; itirazın kaldırılması yerine doğrudan asliye hukuk mahkemesinde itirazın iptali davası açmıştır. Bu tercih usule uygun mudur?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.