KPSS A Hukuk Konkordato ve İptal Davaları konu anlatımı

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

Konkordato, mali durumu bozulan bir borçlunun, alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğuyla anlaşarak borçlarını belirli bir plan (konkordato projesi) çerçevesinde ödemesini öngören ve mahkemenin onayı (tasdiki) ile bu planın, kabul etmeyen alacaklılar dâhil herkes için bağlayıcı hâle geldiği bir hukuki müessesedir. Konkordato, borçluya toparlanma imkânı tanırken alacaklıların da toplu ve öngörülebilir bir tahsilat sağlamasını amaçlar; 2018 değişikliği sonrasında iflasın ertelenmesi kurumunun kaldırılmasıyla önemi daha da artmıştır.

Tasarrufun iptali davası ise farklı bir amaca hizmet eder: borçlunun, alacaklılarını zarara uğratmak amacıyla yaptığı bazı tasarrufların (mal kaçırma işlemlerinin), dava açan alacaklıya karşı hükümsüz sayılmasını ve böylece ilgili malın yeniden haczedilebilir ya da tasfiyeye dahil edilebilir hâle gelmesini sağlar.

2Temel kavramlar ve doktrin

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

Konu kartları1 / 14

Konkordato talebi ve mahkeme

Konkordato talebi, borçlunun (veya kanunda belirtilen hâllerde alacaklının) yetkili asliye ticaret mahkemesine başvurmasıyla incelenir.

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1

Borçlu şirket, mali sıkıntıya girmiş ve asliye ticaret mahkemesine konkordato talebiyle başvurmuştur. Mahkeme, talebi ilk incelemesinin ardından hangi kararı verir ve bu kararın etkisi nedir?

Örnek 2

Konkordato projesi, kanunda öngörülen nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş ve mahkeme tarafından tasdik edilmiştir. Projeyi kabul etmeyen bir alacaklı, tasdik kararına rağmen kendi payını projede öngörülenden farklı şekilde talep edebilir mi?

Örnek 3

Borçlu B, aslında karşılıksız olduğu hâlde tapuda "satış" olarak gösterdiği bir taşınmazını kardeşine devretmiştir. Alacaklı A, elinde kesinleşmiş bir aciz vesikası bulunduğu hâlde bu işlemin iptali için dava açmak istemektedir. A'nın ispat yükü bakımından durum nedir?

Örnek 4

Tasdik edilmiş bir konkordato projesinin gereklerini borçlu yerine getirmemektedir. Alacaklılardan biri bu duruma karşı ne yapabilir?

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

İstisnaya dikkat

Konkordatoyu doğrudan iflas ile aynı şey sanmak; oysa konkordato, borçlunun toparlanmasını ve alacaklılarla anlaşmasını sağlayan, iflası önlemeyi amaçlayan bir kurumdur.
İflasın ertelenmesi kurumunun hâlâ yürürlükte olduğunu ve konkordatoyla aynı işlevi gördüğünü sanmak; oysa iflasın ertelenmesi kaldırılmış, işlevini büyük ölçüde konkordato üstlenmiştir.
Mühlet süresince hiçbir alacaklının takip yapamayacağını sanmak; rehinli alacaklılar bakımından kanunun getirdiği kısmi istisnaları gözden kaçırmak.
Tasdik edilen konkordatonun yalnızca projeyi kabul eden alacaklıları bağladığını düşünmek; oysa tasdik, kabul etmeyenler dâhil ilgili tüm alacaklılar için bağlayıcıdır.
Tasarrufun iptali davasının mülkiyeti doğrudan borçluya geri getirdiğini sanmak; oysa iptal, yalnızca davacı alacaklıya karşı nispi bir hükümsüzlük doğurur, mülkiyet üçüncü kişide kalmaya devam edebilir.
İvazsız tasarruflara dayanan iptal davalarında karşı tarafın kötüniyetinin ispatının her zaman arandığını sanmak; oysa bu tür tasarruflarda süre şartının gerçekleşmesi yeterlidir.
Konkordato sürecinin, borçlunun önceki hileli tasarruflarına karşı iptal davası açma hakkını ortadan kaldırdığını düşünmek.

5Sınavda nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.

Akılda kalsın

Konkordato, borçlunun alacaklılarının belirli bir çoğunluğuyla anlaşarak borçlarını bir proje çerçevesinde ödemesini ve mahkeme tasdikiyle bu projenin tüm alacaklılar için bağlayıcı hâle gelmesini sağlar.
Süreç geçici mühlet ile başlar, uygun görülürse kesin mühlete geçilir; bu süreçte komiser denetimi ve takip yasağı devreye girer.
Tasdik edilen konkordato, kabul etmeyen alacaklılar dâhil herkesi bağlar; şartlara uyulmazsa fesih ve iflas gündeme gelebilir.
Tasarrufun iptali davası, borçlunun alacaklıları zarara uğratan tasarruflarını (ivazsız tasarruf, aciz hâlinde yapılan tasarruf, genel iptal hâlleri) dava açan alacaklıya karşı hükümsüz kılar.
İptal davası açabilmek için kesinleşmiş haciz veya iflas kararı gerekir; dava, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren belirli bir hak düşürücü süreye (klasik olarak beş yıl) tabidir.
İptal davasının sonucu nispi hükümsüzlüktür; mal, borçlunun malvarlığındaymış gibi haczedilebilir hâle gelir, mülkiyeti üçüncü kişide kalmaya devam edebilir.