Mevzuat masası
Kuralı, istisnasını ve süresini birlikte öğren.
6 bölüm · ~16 dk · 18 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Sigorta hukuku, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Altıncı Kitabında (m. 1401-1520) düzenlenen, riziko (tehlike) yönetimine dayalı sözleşmesel ilişkileri konu alır. Bu başlıkta; sigorta sözleşmesinin tanımı ve unsurları, tarafların azami iyiniyet yükümlülüğü, zarar sigortaları ile can sigortaları ayrımı, eksik/aşkın/çifte sigorta kavramları ve halefiyet ilkesi incelenir. KPSS A Grubu Hukuk'ta bu konu; sigorta sözleşmesinin temel ilkeleri, tazminat hesaplama mantığı ve somut olaylarda beyan yükümlülüğü ihlalinin sonuçları üzerinden sorulur.
2Temel kavramlar/doktrin
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Sigorta sözleşmesinin tanımı ve unsurları
TTK m. 1401
Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin (rizikonun) meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir.
- Sigorta sözleşmesi, kanunda öngörülen bir şekle bağlı değildir; ancak sigortacı, sözleşmenin bir poliçe ile belgelendirilmesini isteme hakkına sahip taraf lehine düzenlenmiştir. Poliçe, kural olarak bir kıymetli evrak değil, bir ispat (delil) belgesidir.
Azami iyiniyet ilkesi ve beyan yükümlülüğü
- Sigorta sözleşmelerinde taraflar, birbirlerine karşı azami iyiniyet kurallarına uygun davranmak zorundadır. Bu ilkenin en önemli yansıması, sigorta ettirenin beyan (ihbar) yükümlülüğüdür.
TTK m. 1435 vd.
Sigorta ettiren, sözleşmenin kurulması sırasında, rizikonun gerçek durumunu etkileyebilecek, bildiği veya bilmesi gereken hususları sigortacıya doğru ve eksiksiz bildirmekle yükümlüdür.
Sigorta türleri
- Zarar sigortaları: Sigortalının malvarlığında meydana gelen bir zararı tazmin etmeyi amaçlayan sigortalardır. Mal sigortaları (yangın, nakliyat, kasko gibi belirli bir eşyaya ilişkin zararları karşılar) ve sorumluluk sigortaları (sigortalının üçüncü kişilere verdiği zarardan doğan sorumluluğunu karşılar – örn. karayolları zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası) olarak ikiye ayrılır.
- Can sigortaları: Kişinin hayatı, sağlığı veya bedensel bütünlüğüne ilişkin risklere karşı yapılan sigortalardır (hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık/sağlık sigortası). Can sigortalarında, zarar sigortalarındaki gibi bir "zenginleşme yasağı" kural olarak uygulanmaz; sigorta bedeli, gerçek bir zarara bağlı olmaksızın önceden belirlenen miktarda ödenir.
Zarar sigortalarında temel ilkeler
Tazminat (zenginleşme yasağı) ilkesi
Zarar sigortalarında amaç, sigortalının uğradığı gerçek zararın tazmin edilmesidir; sigortalı, sigorta nedeniyle zenginleşemez.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
(A), sigorta değeri 200.000 TL olan işyerini, sigorta bedelini yalnızca 120.000 TL olarak belirleyerek yangın sigortası yaptırmıştır. Daha sonra işyerinde 80.000 TL'lik kısmi bir yangın zararı meydana gelmiştir.
(B), aynı aracını, aynı dönem için hem (X) Sigorta A.Ş.'ye hem de (Y) Sigorta A.Ş.'ye, her ikisine de diğer sigortadan haberdar etmeksizin tam değeri üzerinden kasko sigortası yaptırmıştır. Araç, gerçek değeri kadar (150.000 TL) hasar görmüştür.
(C)'nin aracına, (D)'nin kusurlu sürüşü nedeniyle çarpılması sonucu hasar görmüş; (C)'nin kasko sigortacısı (E), hasar bedelini (C)'ye ödemiştir.
(F), bir hayat sigortası sözleşmesi yaparken, ağır bir kalp rahatsızlığı bulunduğunu bilmesine rağmen bunu sigortacıya bilerek bildirmemiştir. Sigortalı, bir süre sonra bu rahatsızlığı nedeniyle vefat etmiştir.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.