KPSS A Kamu Yönetimi Merkezi Yönetim Teşkilatı konu anlatımı

Türkiye'de kamu yönetimi, merkezden yönetim ilkesi çerçevesinde başkent (merkez) örgütü ve taşra örgütü olmak üzere iki temel düzeyde örgütlenir. Başkent örgütünün başında, 2017 Anayasa değişikliği ve 2018'de yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte yürütme yetkisini tek başına kullanan Cumhurbaşkanı yer alır. Cumhurbaşkanına bağlı olarak bakanlıklar, Cumhurbaşkanlığı politika kurulları ve Cumhurbaşkanlığı ofisleri faaliyet gösterir. Taşra örgütü ise il düzeyinde vali, ilçe düzeyinde kaymakam eliyle yürütülür ve hiyerarşi ile yetki genişliği ilkelerine dayanır.

Örnek 1: 2017 Anayasa değişikliği sonrasında yürütme yetkisini tek başına kullanan ve bakanlıkların teşkilat yapısını kararnameyle belirleyen makam aşağıdakilerden hangisidir?

• Bu makam Cumhurbaşkanıdır; 2018'den itibaren yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanına aittir.

Örnek 2: Bir ilin genel idaresinden sorumlu, hem merkezi yönetimin ildeki temsilcisi hem de mülki idare amiri olan görevli kimdir?

• Bu görevli validir; İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla atanır.

Örnek 3: Merkezi yönetimin bazı yetkilerini, önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde taşradaki valiye ve kaymakama devretmesi hangi ilkeyle açıklanır?

• Bu durum yetki genişliği ilkesiyle açıklanır; taşra birimleri bu devirle birlikte ayrı bir tüzel kişilik kazanmaz, merkezi yönetimin bir parçası olarak kalmaya devam eder.

Örnek 4: Bir bakanlığın taşra teşkilatına ait bir biriminin, il düzeyinde ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmadığı sorulduğunda doğru yanıt nedir?

• Taşra birimleri ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir; bütünüyle merkezi yönetimin (devlet tüzel kişiliğinin) bir parçasıdır.