KPSS A Kamu Yönetimi Siyasal Katılım ve Siyasal Kültür konu anlatımı

Siyasal katılım, yurttaşların siyasal karar alma sürecini etkilemeyi amaçlayan gönüllü faaliyetleridir (oy verme, kampanya, protesto vb.). Siyasal kültür ise bir toplumun siyasal sisteme dair paylaştığı inanç, tutum ve değerler bütünüdür. Bu iki kavram, Gabriel Almond ve Sidney Verba'nın The Civic Culture (1963) adlı çalışmasıyla siyaset bilimine sistemli biçimde kazandırılmıştır. KPSS A Grubu'nda bu başlık; Almond-Verba'nın siyasal kültür tipolojisi, siyasal sosyalleşme, Verba-Nie-Kim'in katılım tipolojisi, Putnam'ın sosyal sermaye kavramı, siyasal etkinlik duygusu ve Inglehart'ın post-materyalizm tezini kapsar.

1. Siyasal katılım

Yurttaşların siyasal karar alma sürecini etkilemeye yönelik gönüllü faaliyetleridir: oy verme, parti üyeliği, kampanya çalışması, protesto, imza kampanyası, sivil toplum örgütü üyeliği vb. Verba, Nie ve Kim'in tipolojisinde konvansiyonel (geleneksel) katılım (oy verme, parti üyeliği gibi kurumsallaşmış kanallar) ile protesto (geleneksel olmayan) katılım (gösteri, boykot, imza kampanyası gibi kurumsal olmayan kanallar) ayrılır.

2. Almond ve Verba'nın siyasal kültür tipolojisi

3. Siyasal sosyalleşme

Bireylerin aile, okul, akran grubu ve medya gibi araçlarla siyasal değer, tutum ve davranışları öğrenme sürecidir.

4. Sosyal sermaye (Robert Putnam)

Putnam, Bowling Alone adlı çalışmasında sivil toplum örgütlenmesi, güven ve karşılıklılık normlarının siyasal katılımı besleyen kaynağını sosyal sermaye olarak adlandırır; bu sermayenin azalması demokratik işleyişi olumsuz etkiler.

5. Siyasal etkinlik duygusu (political efficacy)

• İçsel etkinlik: Bireyin kendi siyasal bilgi ve becerisinin siyaseti etkilemeye yeterli olduğuna dair inancı.
• Dışsal etkinlik: Bireyin, sistemin ve karar alıcıların kendi taleplerine duyarlı olduğuna dair inancı. Düşük etkinlik duygusu, genellikle siyasal kayıtsızlık ve düşük katılımla ilişkilendirilir.

6. Ronald Inglehart ve post-materyalizm

Inglehart'ın "sessiz devrim" (silent revolution) tezine göre, ekonomik güvenliğin arttığı gelişmiş toplumlarda kuşaklar arasında maddi (materyalist) değerlerden post-materyalist değerlere (özerklik, yaşam kalitesi, katılım) doğru bir kayma yaşanmıştır. Bu değişim, konvansiyonel katılımın yanında protesto ve doğrudan eylem biçimli katılımın da artmasına, çevre ve kadın hakları gibi "yeni toplumsal hareketlerin" güçlenmesine yol açmıştır.

7. Siyasal yabancılaşma

Bireyin siyasal sistemi kendisine yabancı, anlamsız veya duyarsız olarak algılamasından kaynaklanan kopukluk ve kayıtsızlık hâlidir.