ÖABT Lise Mat. Öğretim Materyalleri ve Teknoloji Kullanımı konu anlatımı

Lise matematiği; fonksiyonlar, limit, türev, integral, analitik geometri, trigonometri, diziler ve olasılık gibi soyutluk düzeyi yüksek konular içerir. Bu konuların anlamlı öğrenilmesinde somut materyaller, sanal manipülatifler ve dinamik matematik yazılımları (GeoGebra, Cabri, Geometer's Sketchpad), bilgisayar cebir sistemleri (BCS/CAS), grafik hesap makineleri ve elektronik tablolar önemli rol oynar. ÖABT'de bu konu; materyal seçim ilkeleri, temsil geçişleri, dinamik geometri yazılımının öğretimdeki işlevi, TPAB (TPACK) bileşenleri, SAMR modeli ve teknolojinin bilişsel araç olarak kullanımı üzerinden, sınıf içi senaryolarla sorulur. Temel mesaj şudur: Teknoloji kendi başına öğretmez; öğretim amacına hizmet ettiğinde değer kazanır.

Somuttan soyuta ve temsiller

Materyal seçimi ve kullanım ilkeleri

• Materyal kazanıma ve öğrenci düzeyine uygun olmalı, kavramın yapısını doğru yansıtmalıdır (matematiksel doğruluk).
• Basitten karmaşığa ve somuttan soyuta ilerlenmeli, materyal amaç değil araç olarak kullanılmalıdır.
• Öğrenciler materyali bizzat kullanmalı; öğretmen yalnızca gösteri yapmamalıdır.
• Materyalle yapılan işlemler sembolik gösterimle ilişkilendirilmelidir; aksi hâlde öğrenci materyale bağımlı kalır.

Dinamik geometri ve matematik yazılımları

Bilgisayar cebir sistemleri ve hesap makineleri

• BCS (ör. GeoGebra CAS görünümü) sembolik türev, integral, çarpanlara ayırma ve denklem çözümü yapar.
• Buchberger'in beyaz kutu–kara kutu ilkesi: Yeni bir kavram öğrenilirken işlem elle ve anlamlı biçimde yapılır (beyaz kutu); kavram oturduktan sonra rutin hesaplar BCS'ye bırakılarak üst düzey problemlere odaklanılır (kara kutu).
• Elektronik tablolar dizilerin ve özyinelemeli bağıntıların, faiz ve büyüme modellerinin, simülasyonla deneysel olasılığın incelenmesinde kullanılır.

TPAB (TPACK) çerçevesi

Mishra ve Koehler'e göre etkili teknoloji entegrasyonu; teknoloji bilgisi (TB), pedagoji bilgisi (PB) ve alan bilgisi (AB) ile bunların kesişimlerinden oluşur: pedagojik alan bilgisi (PAB), teknolojik alan bilgisi (TAB), teknolojik pedagoji bilgisi (TPB) ve hepsinin kesişimi olan teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB). Örneğin GeoGebra'nın bir konunun matematiksel gösterimini nasıl değiştirdiğini bilmek TAB, bu yazılımla öğrencileri keşfe dayalı öğrenmeye yönlendirecek etkinlik tasarlamak TPAB'dir.

SAMR modeli

Puentedura'nın modeli teknoloji kullanımını dört düzeyde inceler: Yerine koyma (işlevsel değişiklik yok), Genişletme (işlevsel iyileştirme), Değiştirme (görevin önemli ölçüde yeniden tasarlanması), Yeniden tanımlama (teknoloji olmadan mümkün olmayan yeni görevler). İlk iki düzey iyileştirme, son iki düzey dönüştürme olarak adlandırılır.

Araçsal oluşum

Bir yapay nesnenin (yazılım) öğrenci için anlamlı bir araca dönüşmesi sürecidir. Öğrencinin yazılımı kendi amacına göre biçimlendirmesi araçsallaştırma, yazılımın öğrencinin düşünme şemalarını biçimlendirmesi ise araçlaştırma olarak adlandırılır.