Çizim masası
Önce şekli çiz, verilenleri üstüne yaz, sonra ilişkiyi kur.
8 bölüm · ~15 dk · 17 etkileşim
Çokgenler ve dörtgenler, AYT Geometri'de hem tek başına hem de çember ve analitik geometri sorularının içinde karşına çıkar. TYT'de dikdörtgen ve karenin alanını bilmek yeterliydi; AYT'de ise alan bölme, köşegenlerin oluşturduğu üçgenler, düzgün çokgenlerde köşegen ve açı ile özel dörtgenlerin birlikte kullanıldığı sorular öne çıkar.
Bu konunun sırrı, her dörtgeni üçgenlere ayırmaktır. Köşegenler çizildiğinde oluşan üçgenlerin alanları arasındaki oranlar, paralel kenarlar sayesinde kurulan benzerlikler ve düzgün çokgenlerin eşkenar üçgenlere bölünebilmesi soruların çoğunu çözer.
1Çokgenlerde açı ve köşegen
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Bir düzgün çokgenin bir iç açısı, bir dış açısının 5 katıdır. Bu çokgenin köşegen sayısı kaçtır?
İç açılarının ölçüleri toplamı 1440° olan bir dışbükey çokgenin köşegen sayısı kaçtır?
2Düzgün altıgen: altı eşkenar üçgen
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Kenarı a olan düzgün altıgen, 6 eşkenar üçgenden oluşur: alan = 6 · (√3/4)a² = (3√3/2)a². Uzun köşegen 2a, kısa köşegen a√3'tür.
Kenarı 4 olan düzgün altıgen
Kenarı 4 birim olan düzgün altıgenin alanı ve köşegenleri nedir?
3Genel dörtgen ve paralelkenar
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
ABCD paralelkenarı: E, [CD]'nin orta noktası; [AE] ∩ [BD] = F
ABCD paralelkenarının alanı 60 birimkaredir. E, [CD]'nin orta noktasıdır ve [AE] ile [BD] F'de kesişiyor. A(DEF) kaçtır?
4Eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare, deltoid
Bunu bir arkadaşına anlatabilir misin? Kafanda bir dene.
ABCD dikdörtgeni: |PA| = 3, |PB| = 4, |PC| = 5
ABCD dikdörtgeninin içindeki bir P noktası için |PA| = 3, |PB| = 4, |PC| = 5 ise |PD| kaçtır?
5Yamuk
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 3 bölüm kaldı.
AB ∥ CD, |AB| = a, |CD| = c olsun.
ABCD yamuğu: AB ∥ CD, A(ABE) = 36, A(CDE) = 16
ABCD yamuğunda AB ∥ CD, köşegenler E'de kesişiyor. A(ABE) = 36 ve A(CDE) = 16 birimkare ise yamuğun alanı kaçtır?
6Sık yapılan hatalar
Takıldığın yere not al, sonra birlikte döneriz.
7ÖSYM'de nasıl soruluyor
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
AYT'de bu konudan genellikle 1–2 soru gelir. Sık rastlanan yapılar:
- Paralelkenar ya da kare içinde orta noktalar ve kesişim noktalarıyla alan bölme; çoğunlukla "taralı alan kaçtır" sorusu.
- Yamukta köşegenlerin oluşturduğu üçgenlerin alanları ya da O'dan geçen paralel parçanın uzunluğu.
- Düzgün altıgen ve düzgün sekizgende köşegen, açı ve alan; kare içinde eşkenar üçgen gibi iki özel şeklin birleşimi.
- İkizkenar yamukta yükseklik ve köşegen için Pisagor.
Soruların çoğunda şekil ölçekli değildir. Koordinat yerleştirmek (bir köşeyi orijin almak) alan sorularında hızlı ve güvenli bir kontrol yöntemidir.
Alanı 80 birimkare olan ABCD paralelkenarının iç bölgesinde bir P noktası alınıyor. A(PAB) = 15 birimkare ve A(PBC) = 22 birimkaredir.
Buna göre A(PDA) kaç birimkaredir?
8Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
İç açılar , dış açılar , köşegen . Dörtgen alanı ; karşı üçgenlerin eşit. Paralelkenar: köşegenler oluşturur; iç noktada karşı üçgenler toplamı . Dikdörtgen: |PA|² + |PC|² = . Yamuk: yan üçgenler eşit ve ; paralel parça . Düzgün altıgen: ; eşkenar dörtgen ve deltoid: .