Ehliyet Kanamalar ve Şok konu anlatımı

Trafik kazalarında en sık karşılaşacağın durumlardan biri kanamadır. Kontrol edilmeyen kanama kısa sürede şoka ve ölüme yol açabilir. Bu bölümde kanamayı tanımayı, durdurmayı ve şoktaki yaralıya ne yapacağını öğreneceksin.

Kanama, kanın damar dışına çıkmasıdır. Kanayan damarın türü, kanamanın görünüşünü ve tehlikesini belirler.

Dışarıda kan görülmese de iç kanama olabilir. Göğsüne ya da karnına sert darbe alan yaralıda soluk ve soğuk terli cilt, hızlı ve zayıf nabız, aşırı susama ve huzursuzluk iç kanamayı ve buna bağlı şoku düşündürür. Öksürükle ağızdan açık kırmızı, köpüklü kan gelmesi akciğer kanamasını düşündürür. Böyle bir yaralının belirtileri izlenir ve sağlık kuruluşuna ulaştırılması sağlanır.

Kanayan yaraya dokunmadan önce kendini koru: Mümkünse eldiven giy; yoksa temiz bir poşet gibi geçirmez bir malzeme kullan. Kanamayı kontrol ederken 112'yi ara ya da arat.

Bası yaptığın bez kanla ıslanırsa bezi kaldırmazsın; üzerine yeni bir bez koyup bastırmaya devam edersin. Bezi kaldırmak oluşmaya başlayan pıhtıyı bozar.

Kopan uzuv: Kopan parmak gibi bir parça temiz bir beze sarılıp poşete konur; poşet, içinde buz bulunan suya bırakılır. Parça doğrudan buza değdirilmez.

Burun kanamasında kişinin başı hafifçe öne eğilir ve burun kanatları yaklaşık 5 dakika bastırılır. Baş geriye yatırılmaz; kan boğaza akar, yutulur ya da soluk yoluna kaçabilir. Kanama durmazsa bastırma yeniden uygulanır, yine durmazsa kişi sağlık kuruluşuna ulaştırılır.

Şok, dolaşım sisteminin dokulara yeterli kan ve oksijen sağlayamamasıdır. Ağır kanama, iç kanama, yanık ve şiddetli alerjik tepki şoka yol açabilir; hafif bir sıyrık şok yapmaz.

Belirtiler: Soluk, soğuk ve nemli deri; hızlı ve zayıf nabız; susama, huzursuzluk, ilerleyen durumda bilinç bulanıklığı. Yavaş ve güçlü nabız şok belirtisi değildir.

Bacak, kalça ya da omurgada kırık şüphesi varsa ayaklar yükseltilmez. Şoktaki yaralı ayağa kaldırılıp yürütülmez. Ağızdan su verilmemesinin nedeni, bilinç bulanıklığında boğulma riski oluşturması ve olası bir ameliyatı geciktirebilmesidir. Şoktaki yaralının bilinci kapanır ama normal solunumu sürerse ve omurga yaralanması şüphesi yoksa derin koma (iyileşme) pozisyonu verilir.

Alerjik (anafilaktik) şok: Örneğin arı soktuktan kısa süre sonra yüzde ve dudaklarda şişme, nefes darlığı ve baş dönmesi başlar. 112 aranır; kişinin yanında hekim tarafından yazılmış adrenalin oto-enjektörü varsa kendi oto-enjektörünü kullanmasına yardımcı olunur.