Konu anlatımı
Oku, dene, pekiştir.
5 bölüm · ~8 dk · 7 etkileşim
Yaralıyı yanlış taşımak, kazanın yaptığından daha büyük bir zarara yol açabilir. Bu yüzden ilk kural şudur: Hayati bir tehlike yoksa yaralıyı yerinden oynatma. Taşıma gerekiyorsa da doğru yöntemi seçmelisin.
1Ne zaman taşınır, ne zaman beklenir?
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Taşımanın temel amacı, yaralının durumunun taşıma sırasında kötüleşmesini önlemektir. Kaza yerinde önce olay yerinin güvenliğini sağlarsın; kaza yapan aracın kontağını kapatır, el frenini çekersin.
Taşımadan önce sıra şöyledir: yaşamsal tehlikeler giderilir, kanama durdurulur ve kırıklar alt ve üst eklemleri içine alacak şekilde tespit edilir; ardından uygun yöntemle taşınır.
Yaralıyı kendi otomobiliyle hastaneye götürmek isteyen birine en doğru öneri, hayati bir zorunluluk yoksa 112'yi arayıp sağlık ekibini beklemesidir.
2Taşımanın genel kuralları
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
- Yükü kaldırırken dizlerini bük, sırtını dik tut, yükü vücuduna yakın taşı. Belden eğilmek ve ani çekmek belini sakatlar.
- Birden fazla kişiyle kaldırırken yaralının baş tarafındaki ilk yardımcı komut verir, herkes aynı anda hareket eder.
- Taşıma boyunca yaralının bilincini ve solunumunu sürekli gözle.
- Yaralının üstünü battaniyeyle ört; vücut ısısı korunur.
- Omurga yaralanması şüphesinde baş–boyun–gövde ekseni her an korunur.
3Tek ilk yardımcıyla taşıma yöntemleri
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
| Yöntem | Kime uygun? |
|---|---|
| Destek vererek yürütme | Bilinci açık, hafif yaralı, yürüyebilen kişi |
| Sırtta taşıma | Bilinci açık, hafif ve kollarıyla tutunabilen yaralı |
| Kucakta taşıma | Çocuklar ve hafif yetişkinler |
| Battaniye ya da ceketle sürükleme | Ağır ve bilinci kapalı yaralıyı kısa mesafede tehlikeden uzaklaştırmak |
| Rautek yöntemi | Hayati tehlike varken yaralıyı araçtan hızla çıkarmak |
Destek vererek yürütme: Yaralının sağlam tarafına geçer, kolunu kendi omzundan aşırır ve belinden kavrarsın.
Kucakta taşıma: Çocuk halsizse ve boynuna kollarını dolayamıyorsa başını ve sırtını kollarınla destekleyerek vücuduna yakın tutarsın.
Sürükleme: Yaralı battaniye üzerinde baş tarafından, vücudunun uzun ekseni doğrultusunda çekilir. Dar bir merdivende ağır ve bilinci kapalı yaralıyı tek başına indirmen gerekiyorsa sırtüstü, başını kollarınla destekleyerek ve başı yukarıda kalacak şekilde basamaklardan kaydırırsın.
Bir kaza yerinde yaralının araçtan çıkarılması gerekiyor; araçtan yakıt sızıyor ve duman çıkıyor. Yaralının bilinci kapalı ve omurga yaralanmasından şüpheleniliyor.
İlk yardımcının bu durumdaki doğru davranışı hangisidir?
4İki ve daha fazla ilk yardımcıyla taşıma
Bunu bir arkadaşına anlatabilir misin? Kafanda bir dene.
Beşik yöntemi (iki ya da dört elle): İki ilk yardımcı kollarıyla bir oturak oluşturur; bilinci açık yaralılar için uygundur.
Koltuk altı ve dizlerden tutma: Biri koltuk altlarından, diğeri dizlerin altından tutar. Omurga yaralanması şüphesi olan yaralıda kullanılmaz.
Omurga şüphesinde sedyeye alma: Birden fazla ilk yardımcı baş–boyun–gövde eksenini koruyarak yaralıyı tek parça hâlinde kaldırır.
5Sedyeyle taşıma ve pozisyonlar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.
| Durum | Yaralının konumu |
|---|---|
| Düz yol | Ayakları gidiş yönünde |
| Yokuş ya da merdiven çıkarken | Başı önde |
| Yokuş aşağı inerken | Ayakları önde |
Sedye yoksa battaniye ve iki sağlam sopayla sedye hazırlanabilir.
Soldan birini, sonra sağdan eşini seç.
Sedyeyle yokuş yukarı çıkarken yaralının başı önde olur.
Düz yolda sedyede yaralının başı gidiş yönünde olur.
Battaniye ile sürüklemede yaralı baş tarafından çekilir.
Hayati tehlike olmasa da yaralı her durumda hemen araçtan çıkarılır.