Formül atölyesi
Kuralı gör, örnekte dene, sonra kendi kaleminle çöz.
6 bölüm · ~19 dk · 26 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Matematik öğretim programı; öğrencilerin matematik dersinde neyi öğreneceğini (kazanımlar/öğrenme çıktıları), bunu hangi içerikle ve nasıl öğreneceğini (öğrenme-öğretme süreci) ve öğrenmenin nasıl izleneceğini (ölçme ve değerlendirme) belirleyen resmî çerçevedir. ÖABT İlköğretim Matematik sınavında bu başlıktan gelen sorular; programın felsefi temeli (yapılandırmacı, öğrenci merkezli yaklaşım), programın ögeleri, öğrenme alanları ve kazanımların sınıflar arası dağılımı, sarmal yapı, matematiksel süreç becerileri ile ölçme ve değerlendirme anlayışı etrafında yoğunlaşır.
Sorular çoğunlukla bir öğretmenin sınıf içi uygulamasını anlatan kısa senaryolar biçimindedir; adaydan uygulamanın programın hangi ilkesiyle örtüştüğünü ya da çeliştiğini belirlemesi beklenir. Program zaman içinde güncellense de şu kalıcı ilkeleri korur: matematiği ezber kurallar yığını olarak değil anlamlandırılan bir düşünme biçimi olarak ele almak, kavramsal anlama ile işlemsel akıcılığı dengelemek, matematiği günlük yaşam ve diğer disiplinlerle ilişkilendirmek, somut deneyimden soyut gösterime ilerlemek ve öğrenmeyi süreç boyunca izlemek.
2Temel kavramlar ve ilkeler
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Programın ögeleri
Bir öğretim programı dört temel ögeden oluşur: kazanım/hedef (ne öğretilecek?), içerik (hangi konularla?), öğrenme-öğretme süreci (nasıl?) ve ölçme-değerlendirme (ne kadar öğrenildi?). Bu ögeler birbirini etkileyen dinamik bir bütündür; kazanımdaki bir değişiklik diğer üç ögeyi de etkiler.
Yapısal düzen
Öğrenme alanı → alt öğrenme alanı → kazanım
hiyerarşisi kullanılır. Ortaokul matematiğinde temel öğrenme alanları Sayılar ve İşlemler, Cebir, Geometri ve Ölçme, Veri İşleme ve Olasılık'tır. Cebir ve olasılık, öğrencinin soyut düşünme düzeyi gözetilerek üst sınıflarda belirginleşir.
Programın temel yaklaşımı
Yapılandırmacılık
Bilgi, öğrenci tarafından ön bilgileri üzerine etkin olarak inşa edilir. Öğretmen bilgiyi aktaran değil, öğrenme ortamını tasarlayan ve rehberlik eden kişidir.
Matematiksel süreç becerileri
Program, içerik bilgisinin yanında şu becerileri geliştirmeyi hedefler (NCTM süreç standartlarıyla paraleldir):
Problem çözme
Rutin ve rutin olmayan problemlerde strateji geliştirme ve kullanma.
Bunlara ek olarak duyuşsal boyut (matematiğe yönelik olumlu tutum, öz yeterlik, azim), üst biliş ve bilgi ve iletişim teknolojilerini (dinamik geometri yazılımı, hesap tablosu vb.) amaca uygun kullanma da vurgulanır.
Ölçme ve değerlendirme
Tanılayıcı değerlendirme
Öğretim öncesinde hazır bulunuşluğu ve kavram yanılgılarını belirler.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir öğretmen, 7. sınıfta tam sayılarla toplama işlemine başlamadan önce öğrencilere 6. sınıfta öğrendikleri sayı doğrusu modelini kullandıkları kısa bir etkinlik yaptırıyor ve cevaplardan hazır bulunuşluklarını belirliyor.
Kazanım açıklamasında “Bölen en çok iki basamaklı olmalıdır.” ifadesi bulunan bir kazanım için öğretmen dört basamaklı bölenlerle alıştırmalar veriyor.
Öğretmen, öğrencilerin okul bahçesindeki çubukların ve ağaçların gölge boylarını ölçüp oran-orantı kurmalarını istiyor; ardından fen bilimleri dersindeki ışığın yayılması konusuyla bağlantı kuruyor.
Öğretmen, öğrencilerin performans görevlerini yalnızca doğru-yanlış olarak değil “strateji seçme, uygulama, gerekçelendirme, sunma” ölçütlerine ayırarak puanlıyor ve her ölçüt için ayrı dönüt veriyor.
Bir öğrenci 3/4 ile 2/3 kesirlerinden hangisinin büyük olduğunu paydaları eşitleyerek doğru buluyor fakat kesir şeritleriyle neden böyle olduğunu açıklayamıyor.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.