Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~17 dk · 24 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Sosyal bilgiler dersi, bilgi ve beceri kazandırmanın yanında öğrencilere temel değerleri de kazandırmayı amaçlar; bu nedenle değerler eğitimi, alanın ayrılmaz bir parçasıdır. Türkiye'de sosyal bilgiler dersi öğretim programında adalet, dürüstlük, sevgi, sorumluluk, saygı, vatanseverlik, yardımseverlik, bilimsellik, estetik, duyarlılık, özgürlük ve barış gibi değerler açıkça yer alır. Değerler eğitimine ilişkin başlıca yaklaşımlar; doğrudan öğretim (aşılama/telkin), değer açıklama (values clarification), değer analizi (values analysis) ve ahlaki muhakeme (bilişsel gelişimci) yaklaşımıdır. Bu yaklaşımlar, değerin öğretmen tarafından doğrudan mı verileceği yoksa öğrencinin kendi değerlerini kendisinin mi keşfedip gerekçelendireceği sorusuna farklı yanıtlar sunar. Öte yandan sosyal bilgiler dersi, öğrencilere yalnızca değerleri değil; eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, iletişim, araştırma, problem çözme, karar verme, gözlem, zamanı ve kronolojiyi algılama, mekânı algılama, değişim ve sürekliliği algılama, kanıt kullanma, sosyal katılım ve girişimcilik gibi birçok temel beceriyi de kazandırmayı hedefler. Değerler ve beceriler, sosyal bilgiler programında kazanımlara gömülü biçimde, ayrı bir ders konusu olarak değil, etkinlikler aracılığıyla işlenir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Değerler eğitimi yaklaşımları
Doğrudan öğretim (aşılama/telkin) yaklaşımı
Toplumun kabul ettiği değerlerin öğretmen tarafından doğrudan anlatılarak, örnek olaylar ve öğütlerle öğrenciye kazandırılmasıdır; öğrencinin bu değerleri sorgulamadan içselleştirmesi beklenir. Ödül-ceza, örnek gösterme ve ikna gibi teknikler kullanılır.
Sosyal bilgiler programında temel değerler
- Adalet, dürüstlük, sevgi, sorumluluk, saygı, vatanseverlik, yardımseverlik, bilimsellik, estetik, duyarlılık, özgürlük ve barış gibi değerler; bu değerler ayrı bir ders konusu olarak değil, üniteler içindeki kazanımlara ve etkinliklere gömülü biçimde işlenir.
Beceriler
Eleştirel düşünme becerisi
Bilgiyi sorgulama, kanıtları değerlendirme ve mantıklı çıkarımlar yapma becerisidir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir öğretmen, öğrencilerine "dürüstlük" değerini kazandırmak için bu değerin önemini anlatmakta, dürüst davranışlar sergileyen tarihî ve günlük hayattan örnekler vererek öğrencilerin bu değeri sorgulamadan benimsemesini beklemektedir.
Bir öğretmen, öğrencilerinden "Benim için en önemli üç değer nedir ve bu değerlere göre nasıl davranıyorum?" sorusunu yanıtlamalarını istemekte; herhangi bir değeri dayatmadan öğrencinin kendi değer sistemini keşfetmesine olanak tanımaktadır.
Bir öğretmen, öğrencilerine "Bir arkadaşınız sınavda kopya çekerken gördünüz; öğretmene söylemeli misiniz, söylememeli misiniz?" biçiminde bir ahlaki ikilem sunmakta ve öğrencilerden bu ikilemi tartışarak gerekçeli bir sonuca ulaşmalarını istemektedir.
Bir öğretmen, öğrencilerinden bir çevre kirliliği sorununu ele alırken, konuyla ilgili bilimsel verileri incelemelerini, farklı görüşleri kanıtlarıyla karşılaştırmalarını ve bu kanıtlara dayanarak "çevreye duyarlı olmak neden önemlidir" sorusuna mantıklı bir yanıt geliştirmelerini istemektedir.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.