Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~15 dk · 20 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Sosyal bilgiler dersinin öğretim programı, çoğunlukla soyut nitelikte pek çok kavram (zaman, uzam/mekân, değişim ve süreklilik, neden-sonuç, güç-yönetim-toplum, üretim-tüketim-dağıtım, kültür ve miras, küresel bağlantılar, bilimsel-teknolojik gelişim) üzerine kuruludur. Kavram öğretimi, bu kavramların öğrencinin zihninde bilimsel/akademik tanıma uygun, tutarlı ve kalıcı bir yapı olarak inşa edilmesini amaçlayan öğretim sürecidir. ÖABT Sosyal Bilgiler Öğretimi alt alanında bu konu; etkili kavram öğretimi stratejilerinin (kavram haritaları, örnek/örnek olmayan durum yaklaşımı, Frayer modeli, kavram karikatürleri, analoji kullanımı) tanınması, öğrencilerde sıkça görülen kavram yanılgılarının kaynaklarının (günlük dil kullanımı, sezgisel/naif kavramlar, medya, aşırı genelleme) ayırt edilmesi ve özellikle zaman-kronoloji ile uzam-mekân kavramlarındaki tipik öğrenci yanılgılarının tanınması üzerinden sınanır. Sosyal bilgiler öğretmeni adayının, bir kavramın neden yanlış öğrenildiğini teşhis edebilmesi ve bunu gidermeye yönelik öğretim stratejisi seçebilmesi beklenir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Kavram öğretimi stratejileri
Kavram haritası
Bir kavramın üst kavramlarla, alt kavramlarla ve eş düzey kavramlarla ilişkisini hiyerarşik ve bağlantılı biçimde gösteren görsel şemadır. Öğrencinin kavramlar arasındaki anlamlı ilişkileri kurmasını sağlar ve ezbere değil, ilişkisel öğrenmeye dayanır.
Kavram yanılgıları ve kaynakları
Kavram yanılgısı (misconception)
Öğrencinin bir kavrama ilişkin, bilimsel/akademik tanımdan saptığı hâlde kendi mantığı içinde tutarlı görünen, öğretim sonrasında bile kolayca değişmeyen hatalı zihinsel yapıdır.
Zaman ve uzam kavramlarında tipik yanılgılar
Kronoloji algısı
Küçük yaş grubundaki öğrenciler zamanın doğrusal ve geri döndürülemez akışını tam kavrayamayabilir; "çok eski zaman" ile "çok uzak yer" kavramlarını birbirine karıştırabilirler.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir öğretmen, "demokrasi" kavramını öğretirken sınıfta hem gerçek katılımcı karar alma süreçlerinden örnekler sunmuş hem de görünüşte katılımcı olan ama aslında tek kişinin karar verdiği sahte örnekleri karşılaştırmalı olarak sınıfa sunmuştur.
Bir öğrenci, haritada Türkiye'nin küçük gösterildiği bir dünya haritasına bakarak Türkiye'nin gerçekte de "küçük bir ülke" olduğunu düşünmektedir.
Bir öğretmen, sınıfta bir zaman çizelgesinde art arda gösterilen iki tarihi olayı gören öğrencilerin, ilk olayın ikinci olayın doğrudan nedeni olduğunu düşündüğünü fark eder ve bu iki olay arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi bulunmadığını, sadece zamansal olarak yakın gerçekleştiklerini açıklar.
Bir öğretmen, "üretim" kavramını öğretmeden önce öğrencilerine bu kavramla ilgili ne düşündüklerini sorar; bir öğrenci "üretim sadece fabrikada yapılan iştir" der.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.