puanlabs

ALES Cümle Tamamlama konu anlatımı

Sözel · sınavda ortalama 4 soru çıkıyor

Dil atölyesi

Kuralı örnek cümlede yakala, sonra kendi cümlende kullan.

6 bölüm · ~12 dk · 12 etkileşim

Hadi başlayalım! Bu konu 6 bölüm, yaklaşık 12 dakika. Arada sana küçük sorular soracağım.

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

Cümle tamamlama soruları, bir cümlede bırakılan boşluğa (ya da cümlenin eksik bırakılan bir bölümüne) anlam ve mantık bütünlüğünü bozmayacak ifadeyi seçtirmeyi amaçlar. Kimi zaman tek bir boşluk, kimi zaman aynı cümlede birbirine bağlı iki boşluk birden doldurulur.

Bu sorularda dil bilgisi kadar mantıksal tutarlılık önemlidir: cümlenin önceki ve sonraki kısmı arasında bir neden-sonuç mu, bir karşıtlık mı, bir örnekleme mi, bir koşul mu kurulduğunu fark etmek, doğru seçeneği bulmanın anahtarıdır. ALES'teki cümle tamamlama soruları genellikle akademik, soyut konularda (bilim, toplum, ekonomi, eğitim) kurulur ve bağlaçların doğru kullanımını da sınar.

2Temel kavramlar

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

  • Bağlayıcı sözcükler (bağlaçlar) ve işlevleri:
    • Karşıtlık bildirenler: ama, fakat, ancak, oysa, hâlbuki, buna karşın, ne var ki → cümlenin iki yarısı arasında beklenenin tersi bir durum kurulur.
    • Neden-sonuç bildirenler: çünkü, bu yüzden, bu nedenle, dolayısıyla, bundan ötürü → bir yarı diğerinin gerekçesi ya da sonucudur.
    • Koşul bildirenler: eğer, -sa/-se, yeter ki → bir durumun gerçekleşmesi başka bir duruma bağlanır.
    • Örnekleme/açma bildirenler: örneğin, nitekim, kısacası, özetle → bir önceki yargı somutlaştırılır ya da özetlenir.
    • Amaç bildirenler: -mek için, amacıyla → bir eylemin hangi amaçla yapıldığını belirtir.
Konu kartları1 / 5

Anlam bütünlüğü

Doğru seçenek, yalnızca dil bilgisi kurallarına değil, cümlenin taşıdığı düşünceye de uymalıdır. Gramer açısından doğru ama anlam açısından cümleye aykırı seçenekler tipik çeldiricilerdir.

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1

"Yapay zekâ teknolojileri birçok alanda üretkenliği artırsa da, ......." cümlesini tamamlamak için hangi ifade seçilmelidir: "bu teknolojilerin etik kullanımı konusunda hâlâ önemli tartışmalar sürmektedir", "bu nedenle hiçbir işte kullanılmamalıdır", "geçmişte de benzer tartışmalar yaşanmıştı", "bu durum yalnızca büyük şirketleri ilgilendirir"?

Örnek 2

"Bazı araştırmacılar iklim değişikliğinin öncelikle sanayi kaynaklı olduğunu savunurken, ......." cümlesini tamamlamak için hangi ifade seçilmelidir: "bazıları da doğal döngülerin payına dikkat çekmektedir", "bu görüş herkes tarafından kabul görmüştür", "sanayi kesimi bu konuda suskun kalmayı tercih etmiştir", "iklim değişikliği artık tartışılmayan bir konudur"?

Örnek 3

"Şirket, maliyetleri düşürmek amacıyla üretimi otomatikleştirdi; ......." cümlesini tamamlamak için hangi ifade seçilmelidir: "ancak bu süreçte pek çok çalışan işini kaybetti", "bu yüzden çalışan sayısını artırdı", "bu karardan hiçbir sonuç doğmadı", "otomasyon fikri baştan reddedilmişti"?

Örnek 4

"Bir yazarın üslubu ne kadar özgün olursa olsun, ......." cümlesini tamamlamak için hangi ifade seçilmelidir: "okurun beklentilerinden tamamen bağımsız olamaz", "bu üslup asla değişmez", "okurlar bu üslubu hiç fark etmez", "yazarın hayatı boyunca aynı kalır"?

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

5ÖSYM'de nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.