Dil atölyesi
Kuralı örnek cümlede yakala, sonra kendi cümlende kullan.
6 bölüm · ~10 dk · 7 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Paragraftan çıkarım ve yorum, ALES Sözel bölümünün en çok soru getiren alt konusudur ve genellikle 150-250 kelimelik uzun, akademik içerikli metinler üzerinden sorulur. Bu sorularda paragrafta açıkça yazılmayan ama metindeki bilgilerden zorunlu olarak ya da büyük bir mantıksal güçle ulaşılabilen bir sonuç aranır. Ana düşünce sorularından farkı budur: ana düşünce metnin özetini, çıkarım ise metindeki bilgilerin birleştirilmesiyle ortaya çıkan yeni bir sonucu ister.
Çıkarım soruları genellikle bilim, tarih, sosyoloji, ekonomi, psikoloji ve dil bilimi gibi alanlardan seçilen metinler üzerinden sorulur. Bu metinler soyut kavramlar, karşılaştırmalar ve nedensellik ilişkileri içerir; doğru çıkarımı yapabilmek için metindeki her cümlenin birbiriyle kurduğu mantıksal bağı takip etmek gerekir. En kritik nokta, metinde söylenenle söylenmeyeni ve metinden zorunlu olarak çıkanla yalnızca mümkün olanı ayırt edebilmektir.
2Temel kavramlar ve stratejiler
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Doğal seçilim, bir türün üyeleri arasındaki kalıtsal farklılıklardan bazılarının, o bireylerin hayatta kalma ve üreme şansını diğerlerine göre artırması sonucu işler. Bu süreç bireylerin bilinçli bir çaba göstermesini gerektirmez; yalnızca belirli özelliklere sahip bireylerin ortama daha uygun olduğu için daha çok yavru bırakmasıyla ilerler. Sıkça yapılan bir yanlış, doğal seçilimi "türlerin kendilerini geliştirmesi" gibi amaçlı bir süreç olarak tasavvur etmektir; oysa süreç herhangi bir hedefe yönelik değildir, yalnızca o anki koşullara göre kimin daha çok üreyebildiğine bağlıdır. Örneğin bir böcek popülasyonunda böceklerin rengi çevre rengine ne kadar yakınsa avcılardan o kadar iyi korunuyorsa, zamanla o renkteki bireylerin oranı artar; ancak bu, böceklerin "kendilerini kamufle etmeyi öğrendiği" anlamına gelmez, yalnızca farklı renkteki bireylerin farklı oranlarda hayatta kaldığı anlamına gelir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
Sanayi Devrimi'nin buhar makinesiyle üretimi hızlandırması, yalnızca fabrikalardaki üretim miktarını artırmakla kalmamış, işçilerin yaşam biçimini de kökten değiştirmiştir. Kırsal bölgelerde tarımla uğraşan aileler, fabrikalarda çalışmak amacıyla kentlere göç etmiş; bu göç dalgası, kısa sürede büyük şehirlerin nüfusunun katlanarak artmasına yol açmıştır. Ancak kentlerdeki konut ve altyapı, bu hızlı nüfus artışına ayak uyduramamış; işçi aileleri sık sık kalabalık ve sağlıksız koşullarda yaşamak zorunda kalmıştır. Bu durum, 19. yüzyılın sonlarına doğru kamu sağlığı ve konut politikalarına ilişkin ilk düzenlemelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
Bir toplumdaki komşuluk ilişkilerinin niteliği, çoğu zaman o toplumun kırsal mı kentsel mi olduğuyla ilişkilendirilir; kırsal yerleşimlerde komşuluğun daha güçlü, kentlerde ise daha zayıf olduğu düşünülür. Ne var ki yapılan bazı saha araştırmaları, bu ilişkinin yerleşim türünden çok, bireylerin aynı mahallede ne kadar süredir yaşadığıyla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Aynı kentsel mahallede on yıldan uzun süredir yaşayan bireylerin komşularıyla kurduğu ilişki, kısa süredir o mahallede yaşayanlara göre belirgin biçimde daha güçlüdür; bu fark, kırsal-kentsel ayrımından bağımsız olarak ortaya çıkmaktadır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.