Mevzuat masası
Kuralı, istisnasını ve süresini birlikte öğren.
6 bölüm · ~12 dk · 15 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Devlet şekilleri (üniter, federal, konfederasyon) devletin ülke ve egemenlik bakımından örgütlenme biçimini; hükümet sistemleri (meclis hükümeti, başkanlık, parlamenter, yarı başkanlık, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi) ise yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkinin niteliğini konu alır. KPSS'de bu iki sınıflandırma sık sık birbirine karıştırılır; "devlet şekli" sorularıyla "hükümet sistemi" sorularının birbirinden bağımsız eksenler olduğu, ayrıca Türkiye'nin 2017 değişikliğiyle benimsediği Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin kendine özgü nitelikleri iyi kavranmalıdır.
2Temel kavramlar/doktrin
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Devlet şekilleri
Üniter (basit) devlet
Ülke genelinde tek bir anayasa, tek bir yasama organı ve merkezî bir egemenlik vardır. Hizmetlerin bir kısmı, merkezden ayrı karar organlarına sahip kamu tüzel kişilerince (mahalli idareler, hizmet yerinden yönetim kuruluşları) yürütülebilir; bu idari yerinden yönetimdir ve merkezin idari vesayet denetimine tabidir. Türkiye üniter bir devlettir.
Hükümet sistemleri (yasama-yürütme ilişkisine göre)
Meclis hükümeti sistemi
Kuvvetler birliği esastır; yürütme, yasama meclisinin bir uzantısı/organı niteliğindedir ve tamamen meclise tabidir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir belediyenin aldığı bazı kararlar, kanunda öngörülen hâllerde merkezî idarenin onayına tabi tutulmakta ya da merkezî idarece iptal edilebilmektedir.
Bir birlikte, üye devletler kendi egemenliklerini korumakta, birliğin organları üye devletleri doğrudan bağlayan bağlayıcı kararlar alamamakta ve üye devletler istedikleri zaman birlikten ayrılabilmektedir.
Bir hükümet sisteminde, meclis hükümeti güvensizlik oyuyla düşürebilmekte, yürütme de buna karşılık meclisi feshedip erken seçime gidebilmektedir.
Türkiye'de TBMM, üye tamsayısının belirli bir çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebildiği gibi, Cumhurbaşkanı da kendi kararıyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilmekte ve her iki durumda da hem TBMM hem Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenmektedir.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.