Harita masası
Her bilgiyi haritada bir yere, bir nedene bağla.
6 bölüm · ~11 dk · 14 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Türkiye, Orta Kuşak'ta yer alması, üç tarafının denizlerle çevrili olması ve yer şekillerinin (dağların kıyıya paralel ya da dik uzanması, yükseltinin fazla olması) çeşitliliği nedeniyle birden fazla iklim tipinin bir arada görüldüğü bir ülkedir. Bu durum aynı zamanda bitki örtüsü çeşitliliğinin de temel nedenidir; çünkü bitki örtüsü büyük ölçüde sıcaklık ve yağış koşullarına bağlıdır.
Kıyı kesimlerinde üç ayrı iklim tipi görülür: Karadeniz iklimi (her mevsim yağışlı, yazı serin kışı ılıman), Akdeniz iklimi (yazı sıcak ve kurak, kışı ılık ve yağışlı) ve bu ikisi arasında bir geçiş iklimi olan Marmara iklimi. İç kesimlerde ise denizden uzaklaşma ve dağların nemli hava kütlelerini engellemesi nedeniyle karasal (step) iklim egemendir: yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı, sıcaklık farkı fazladır. Doğu Anadolu'da yükseltinin de etkisiyle bu karasallık daha da belirginleşir.
Bitki örtüsü bakımından kıyı kuşaklarında orman, Akdeniz ve Ege'nin alçak kıyı kesimlerinde kışın yaprağını dökmeyen bodur çalılardan oluşan maki, iç kesimlerde ise kısa boylu otsu bitkilerden oluşan step egemendir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Akdeniz iklimi
Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Doğal bitki örtüsü makidir (zeytin, defne, keçiboynuzu gibi bodur türler); dağlık kesimlerde kızılçam ve karaçam ormanları görülür.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir kıyı kentinde yazlar sıcak ve neredeyse hiç yağış görülmezken, kışlar ılık geçmekte, yağışın büyük bölümü bu mevsimde düşmektedir. Bitki örtüsü kışın yaprağını dökmeyen bodur çalılardan oluşmaktadır.
Soru: Bu kentte görülen iklim ve bitki örtüsü nedir?
A şehri kıyıdan uzak, yüksek bir platoda yer almaktadır; yazın gündüz sıcaklığı yüksek, gece sıcaklığı ise belirgin biçimde düşüktür. Kışın sıcaklık sık sık 0°C'nin altına iner.
Soru: A şehrindeki iklim tipi ve temel özelliği nedir?
Bir bölgede kısa boylu, yazın büyük ölçüde kuruyan otsu bitkiler geniş alanlar kaplamaktadır; ilkbaharda yağışlarla yeşerip hızla büyümektedir.
Soru: Bu bitki örtüsü ve görüldüğü iklim tipi nedir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.