KPSS Önlisans I. TBMM Dönemi ve Kurtuluş Savaşı konu anlatımı

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti'ni fiilen sona erdirmiş; İtilaf Devletleri, antlaşmanın verdiği geniş yetkiye dayanarak Anadolu'yu parça parça işgale başlamıştır. Bu işgallere karşı önce yerel düzeyde Kuvâ-yı Milliye birlikleri direnişe geçmiş, ardından Mustafa Kemal'in öncülüğünde toplanan kongrelerle direniş ulusal bir çizgiye taşınmıştır. Süreç, 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)'nin açılmasıyla hem bağımsızlık mücadelesine hem de yeni devletin kuruluşuna zemin hazırlamıştır. TBMM, ilk döneminde yasama ve yürütme yetkisini kendi bünyesinde toplayan, "meclis hükümeti" adı verilen sistemle çalışmıştır.

Kurtuluş Savaşı üç ayrı cephede yürütülmüştür: Doğu'da Ermeniler, Güney'de Fransızlar, Batı'da ise asıl tehlike olan Yunan kuvvetleriyle mücadele edilmiştir. Batı Cephesi'nde I. ve II. İnönü zaferlerinden sonra yaşanan Kütahya-Eskişehir yenilgisi, ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesine yol açmış; burada kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi (Ağustos-Eylül 1921) savunmadan taarruza geçişin başlangıcı sayılmıştır. Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922) ve onu izleyen Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Yunan ordusunu kesin biçimde saf dışı bırakmış, 9 Eylül 1922'de İzmir kurtarılmıştır. Savaşın diplomatik olarak sona erdiği Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922), kalıcı çözümü ise Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) sağlamıştır.

• Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi (26-30 Ağustos 1922): Yunan ordusunun Anadolu'daki varlığını kesin olarak sonlandıran taarruzdur.
• Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922): Savaşı fiilen durduran, İtilaf Devletleri'nin TBMM Hükümeti'ni resmen muhatap kabul ettiği belgedir.
• Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923): Yeni Türk devletinin bağımsızlığını uluslararası alanda tescil eden kalıcı barış antlaşmasıdır.