KPSS GY-GK Hayvancılık konu anlatımı

Hayvancılık, Türkiye'de tarımla iç içe fakat kendine özgü coğrafi koşullara bağlı ayrı bir ekonomik faaliyettir. Bir bölgede hangi hayvancılık türünün öne çıktığını belirleyen temel etkenler; bitki örtüsü ve mera varlığı, iklim (özellikle kış sertliği ve yetişme mevsiminin uzunluğu), yer şekilleri (engebeli/düz arazi), su kaynakları ve pazara yakınlıktır. Tarıma elverişli ovalık alanlarda tarla tarımı öne çıkarken, tarımın zorlaştığı yüksek ve engebeli arazilerde hayvancılık devreye girer; bu nedenle Türkiye'de hayvancılık ile tarım genellikle birbirini tamamlayan, yer yer de birbirinin yerini alan faaliyetlerdir.

Büyükbaş hayvancılık (sığır), bol ve sulak otlakların bulunduğu, nemli iklime sahip yerlerde yoğunlaşır: Doğu Karadeniz'in yayla-mera arazileri ve Doğu Anadolu'nun geniş yükseltiye sahip platoları bu duruma örnektir. Ancak sığırcılığın niteliği bölgeden bölgeye farklıdır: Marmara ve Trakya'da pazara (büyük şehirlere) yakınlık nedeniyle süt sığırcılığı, İç Anadolu'da ise tahıl artıklarının hayvan yemi olarak kullanılabilmesi ve büyük şehirlere yakınlık nedeniyle besi (et) sığırcılığı öne çıkar.

Küçükbaş hayvancılık (koyun-keçi), kurak ve yarı kurak, bozkır (step) bitki örtüsüne sahip, engebeli arazilerde daha uygundur; çünkü koyun ve özellikle keçi, seyrek ve kısa otla beslenebilir, sığıra göre daha az su ister. Bu yüzden İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da koyun, Akdeniz Bölgesi'nin dağlık-engebeli Toros kesimlerinde ise kıl keçisi yaygındır. Tiftik keçisi ise özellikle Ankara ve çevresinde (İç Anadolu) yetiştirilir.

Kümes hayvancılığı (tavukçuluk), doğal koşullardan nispeten bağımsız, kapalı ve kontrollü ortamlarda yapılan endüstriyel bir faaliyettir; bu nedenle dağılışında iklimden çok büyük tüketim merkezlerine (pazara) yakınlık belirleyicidir. Türkiye'de kümes hayvancılığı özellikle Marmara Bölgesi'nde (Bolu, Sakarya, Balıkesir gibi büyük kentlere yakın illerde) yoğunlaşmıştır.

Arıcılık, bitki ve çiçek çeşitliliğinin fazla olduğu, nemli ve ormanlık alanlarda gelişir; Doğu Karadeniz'in yayla florası ve Muğla'nın çam ormanları (çam balı üretimi) bu açıdan öne çıkar. İpek böcekçiliği, dut ağacının yetiştirildiği Bursa ve çevresinde tarihsel olarak önemli bir faaliyettir. Su ürünleri (balıkçılık) ise kıyı uzunluğu ve deniz özellikleriyle ilişkilidir: Karadeniz, plankton bakımından zengin ve tuzluluk oranı düşük olduğu için hamsi başta olmak üzere balık üretiminde Türkiye'nin en verimli denizidir; Marmara, Ege ve Akdeniz'de tür çeşitliliği fazla ama miktar daha azdır; iç sularda ise özellikle soğuk ve temiz akarsu/göllerde alabalık üretimi yaygındır.