Harita masası
Her bilgiyi haritada bir yere, bir nedene bağla.
6 bölüm · ~13 dk · 13 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Ulaşım, üretilen malların, hizmetlerin ve insanların bir yerden başka bir yere taşınmasını sağlayan sistemdir ve bir ülkenin ekonomik, sosyal ve siyasi gelişiminde belirleyici bir rol oynar. Türkiye'nin coğrafi konumu; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarını birbirine bağlayan bir kavşak noktasında bulunması, üç tarafının denizlerle çevrili olması ve yükselti farkı fazla, engebeli bir yüzey şekline sahip olması, ulaşım ağının hem imkânlarını hem de sınırlılıklarını belirler. KPSS Coğrafya'da bu konu; ulaşım türlerinin özellikleri, birbirlerine göre üstünlük ve sakıncaları, ulaşım ağının dağılışını etkileyen faktörler ve Türk Boğazları'nın jeopolitik-ekonomik önemi etrafında sorulur.
Ülkemizde tarihsel olarak karayolu ulaşımı, Cumhuriyetin ilk yıllarında öncelik verilen demiryolu politikasının ardından 1950'lerden itibaren ağırlık kazanmış ve bugün hem yolcu hem de yük taşımacılığında en yaygın ulaşım türü hâline gelmiştir. Demiryolu, özellikle 2000'li yıllardan sonra Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatlarıyla yeniden önem kazanmıştır. Denizyolu, düşük birim maliyeti nedeniyle dış ticaretin taşıma hacmi bakımından en büyük payını taşır; havayolu ise hız gerektiren yolcu ve değerli kargo taşımacılığında öne çıkar. Boru hattı taşımacılığı ise petrol ve doğal gazın güvenli ve sürekli aktarımını sağlar.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Karayolu ulaşımı
Esnek güzergâh, kapıdan kapıya taşıma imkânı ve kısa sürede hizmete alınabilme özelliğiyle Türkiye'de en yaygın ulaşım türüdür. Yapım ve bakım maliyeti (özellikle dağlık, engebeli arazide) yüksektir; trafik kazaları ve mevsimsel/iklim koşullarından (kar, sis, don) olumsuz etkilenme riski taşır. Ağının yoğunluğu; nüfus, sanayi ve ticaretin yoğunlaştığı Marmara, Ege ve İç Anadolu'nun batısında fazladır, dağlık ve engebeli Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu'da azdır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir bölgede dağların kıyıya paralel ve kıyıya yakın uzandığı, yükseltinin kıyıdan itibaren hızla arttığı ve yüzeyin derin vadilerle yarıldığı bilinmektedir.
Soru: Bu özelliklere sahip bir bölgede aşağıdaki ulaşım türlerinden hangisinin gelişimi en çok sınırlanır?
Bir firma, Uzak Doğu'dan getirdiği çok sayıda otomobili en düşük birim maliyetle Avrupa limanlarına ulaştırmak istemektedir; taşınacak ürünün acil teslim zorunluluğu yoktur.
Soru: Bu firmanın tercih etmesi en uygun ulaşım türü hangisidir?
Karadeniz'e kıyısı bulunan bir ülkenin ürettiği tahılı dünya pazarlarına deniz yoluyla ulaştırabilmesi için gemilerinin belirli bir su yolundan geçmesi zorunludur; bu geçişin kuralları uluslararası bir sözleşmeyle belirlenmiştir.
Soru: Bu parçada sözü edilen su yolu ve sözleşme aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.