puanlabs

ÖABT Sosyal Bilgiler Vatandaşlık ve İnsan Hakları konu anlatımı

Alan Bilgisi · sınavda ortalama 2 soru çıkıyor

Zaman yolculuğu

Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.

6 bölüm · ~14 dk · 18 etkileşim

Hadi başlayalım! Bu konu 6 bölüm, yaklaşık 14 dakika. Arada sana küçük sorular soracağım.

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

Vatandaşlık ve insan hakları konusu iki eksende ele alınır: (1) Türk Vatandaşlığı Kanunu'na göre vatandaşlığın kazanılması ve kaybı yolları ile 1982 Anayasası'nda düzenlenen temel hak ve ödevlerin sınıflandırılması; (2) insan haklarının tarihsel gelişimini belgeleyen uluslararası insan hakları belgeleri (Magna Carta, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi vb.) ve bu belgelerin dayandığı Aydınlanma dönemi doğal hukuk ve toplum sözleşmesi kuramları (Hobbes, Locke, Rousseau, Montesquieu). ÖABT Sosyal Bilgiler'de bu başlık; vatandaşlık kazanma-kayıp yollarının ayırt edilmesi, hak sınıflandırmaları (kişi hakları / sosyal haklar / siyasi haklar, birinci-ikinci-üçüncü kuşak haklar), Anayasa m. 13'teki sınırlama ölçütleri ve tarihî belge-tarih-kurum eşleştirmeleri şeklinde sorulur.

2Temel kavramlar

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

Konu kartları1 / 11

Soybağı (kan bağı) esası

Anne veya babası Türk vatandaşı olan çocuğun doğumla Türk vatandaşlığını kazanmasıdır; Türk vatandaşlığında asıl esastır.

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1

Türkiye'de doğan ve anne babasından dolayı hiçbir devletin vatandaşlığını kazanamayan bir çocuğa Türk vatandaşlığı hangi ilke gereği tanınır?

Örnek 2

Bir düşünür, insanların doğa durumunda yaşam, özgürlük ve mülkiyet gibi doğal haklara sahip olduğunu, devletin kuruluş amacının bu hakları güvence altına almak olduğunu savunmaktadır.

Örnek 3

İç hukuk yollarını tüketen bir birey, hak ihlali iddiasıyla uluslararası bir yargı organına bireysel başvuruda bulunmak istemektedir.

Örnek 4

Bir devlet vatandaşlarına yalnızca dokunulmazlık sağlamakla kalmayıp eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi alanlarda etkin edimler sunmayı da anayasal ödev sayar.

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

5Sınavda nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.