Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~16 dk · 19 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Yeni ve Yakın Çağ Avrupa Tarihi; 15. yüzyılın sonlarından 19. yüzyıl sonuna kadar Avrupa'nın düşünsel, dinî, siyasi ve ekonomik alanlarda geçirdiği köklü dönüşümleri kapsar. İstanbul'un fethi (1453) ve coğrafi keşifler ile başlayan süreçte Avrupa, Orta Çağ'ın skolastik ve dinî merkezli dünya görüşünden uzaklaşarak insan aklını ve bireyi merkeze alan yeni bir düşünce evrenine geçmiştir. İtalya'da başlayıp tüm Avrupa'ya yayılan Rönesans, sanat ve bilimde antik Yunan-Roma kaynaklarına dönüşü; Almanya'da Martin Luther'in öncülüğünde başlayan Reform hareketi ise Katolik Kilisesi'nin dinî ve siyasi otoritesinin sorgulanmasını beraberinde getirmiştir. Bu düşünsel kırılmalar, 17. ve 18. yüzyıllarda Bilimsel Devrim ve Aydınlanma Çağı ile pekişmiş; akıl, özgürlük ve eşitlik kavramları siyasi taleplere dönüşerek 1789 Fransız İhtilali'nde somutlaşmıştır. İhtilal, mutlak monarşiyi yıkarak millî egemenlik, insan hakları ve anayasal düzen ilkelerini bütün Avrupa'ya yaymış, milliyetçilik akımının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Aynı dönemde İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimi, üretim biçimini kökten değiştirerek fabrika sistemine, kentleşmeye ve yeni toplumsal sınıfların (burjuvazi-işçi sınıfı) ortaya çıkışına yol açmış; bu iki büyük devrim (siyasi ve ekonomik) 19. yüzyıl Avrupa'sının ve emperyalizminin temel belirleyicisi olmuştur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Rönesans ve Reform
Rönesans (Yeniden Doğuş)
- yüzyılda İtalya'da başlayan, antik Yunan ve Roma kültürüne dönüşü ifade eden sanat, edebiyat ve düşünce hareketidir. İtalya'nın zengin ticaret şehirleri (Floransa, Venedik, Cenova), Bizans'tan kaçan bilginlerin getirdiği eserler ve Medici gibi ailelerin himayesi Rönesans'ın İtalya'da doğmasını sağlamıştır. Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raphael bu dönemin öncü sanatçılarıdır; perspektif tekniği ve insan bedeninin gerçekçi tasviri Rönesans sanatının ayırt edici özellikleridir.
Fransız İhtilali ve Aydınlanma
Aydınlanma Çağı
- yüzyılda Montesquieu (kuvvetler ayrılığı), Voltaire (düşünce özgürlüğü), Rousseau (toplum sözleşmesi, millî egemenlik) gibi düşünürlerin öncülük ettiği, akıl ve bilimin toplumsal ve siyasi sorunları çözebileceğini savunan düşünce hareketidir.
Sanayi Devrimi
Ortaya çıkış koşulları
İngiltere'de sömürgelerden sağlanan sermaye birikimi, kömür ve demir yataklarının bolluğu, tarımsal devrim sonucu artan işgücü, deniz ticaretindeki üstünlük ve parlamenter sistemin girişimciliği teşvik etmesi Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de başlamasını sağlamıştır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
1517 yılında Wittenberg'de bir kilise kapısına asılan 95 madde, endüljans satışını ve Katolik Kilisesi'nin bazı uygulamalarını sert biçimde eleştiriyordu.
Soru: Bu belgeyi yayımlayan kişi ve hareketin sonucu nedir?
Montesquieu'nün savunduğu, yasama, yürütme ve yargı erklerinin farklı organlarca kullanılması gerektiği fikri, sonraki dönemde birçok anayasaya temel oluşturmuştur.
Soru: Bu düşünce hangi akımın ürünüdür ve hangi tarihsel olayı doğrudan etkilemiştir?
James Watt'ın geliştirdiği makine, önce tekstil fabrikalarında, ardından ulaşım araçlarında kullanılarak üretim ve taşımacılıkta çağ açan bir dönüşüm yaratmıştır.
Soru: Sözü edilen buluş nedir ve hangi büyük dönüşümün sembolü sayılır?
1789 yazında halkın bir kraliyet hapishanesini basması, mutlak monarşiye karşı simgesel bir başkaldırı olarak kabul edilir ve bugün hâlâ o ülkede millî bayram olarak kutlanmaktadır.
Soru: Bu olay hangi sürecin başlangıcıdır?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.