Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~14 dk · 17 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Cumhuriyetin ilanından Atatürk'ün ölümüne kadar geçen dönemde (1923-1938) hem iç siyasette hem dış politikada yeni devletin temellerini sağlamlaştıracak önemli gelişmeler yaşanmıştır. İç politikada, tek parti yönetiminin yanında çok partili hayata geçiş denemeleri yapılmış; ancak bu denemeler dönemin koşulları nedeniyle kısa ömürlü olmuştur. Dış politikada ise temel ilke "Yurtta sulh, cihanda sulh" olmuş; Türkiye, Lozan'da çözülemeyen sorunları (Musul, Boğazlar) barışçı yollarla çözmeye, komşularıyla ve büyük devletlerle dengeli ilişkiler kurmaya çalışmıştır.
Bu dönemin dış politikasında iki temel çizgi öne çıkar: bir yandan bölgesel güvenlik paktları ile komşularla iş birliği geliştirilmiş (Balkan Antantı, Sadabat Paktı), diğer yandan Lozan'ın eksik bıraktığı meseleler tek tek, diplomasi yoluyla tamamlanmıştır (Musul-1926, Boğazlar-1936). KPSS'de bu konu, iç politikadaki parti denemeleri ile dış politikadaki antlaşma ve pakt tarihlerinin doğru eşleştirilmesi üzerinden sıkça sorulur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Çok partili hayat denemeleri
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (17 Kasım 1924)
Kâzım Karabekir liderliğinde kurulan, Cumhuriyet döneminin ilk muhalefet partisidir; ekonomide liberal, dine karşı daha ılımlı bir söylem benimsemiştir. Şeyh Sait İsyanı'nın (Şubat 1925) çıkmasında bazı üyelerinin isminin geçmesi gerekçe gösterilerek Haziran 1925'te, Takrir-i Sükûn Kanunu'na dayanılarak kapatılmıştır.
Dış politikadaki temel gelişmeler
Musul sorunu
Lozan'da Türkiye ile İngiltere arasında çözülemeyip Milletler Cemiyeti'ne havale edilmiştir; 1926 Ankara Antlaşması ile Musul, petrol gelirlerinden Türkiye'ye pay verilmesi karşılığında Irak (İngiliz mandası) sınırları içinde kalmıştır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasında hangi olay gerekçe gösterilmiştir ve bu olay sonrasında hangi kanun çıkarılmıştır?
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluş amacı ile kapanma nedeni arasındaki ilişki nasıl açıklanır?
Musul sorununun Lozan'da değil de 1926'da ayrı bir antlaşmayla çözülmesinin nedeni nedir?
Balkan Antantı ile Sadabat Paktı'nın ortak amacı nedir, taraf devletler bakımından farkları nelerdir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.