Zaman yolculuğu
Olayları sıraya diz, nedenini ve sonucunu birlikte hatırla.
6 bölüm · ~16 dk · 22 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Atatürk İnkılapları, Türkiye'yi çağdaş, laik ve millî egemenliğe dayanan bir ulus devlete dönüştürmek amacıyla 1922-1938 yılları arasında hayata geçirilen köklü değişikliklerdir. Bu inkılaplar rastgele değil, birbirini tamamlayan bir bütün olarak planlanmıştır: önce siyasi alanda egemenliğin kaynağı değiştirilmiş (saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı, halifeliğin kaldırılması), ardından bu yeni siyasi yapıyı destekleyecek hukuki, eğitim-kültür, toplumsal ve ekonomik alanlarda düzenlemeler yapılmıştır.
KPSS'de inkılaplar konusu genellikle alanlara göre sınıflandırma ve kronolojik sıralama üzerinden sorulur; bu nedenle her inkılabın hangi alana ait olduğunu ve hangi tarihte gerçekleştiğini bilmek, tanımını ezberlemekten daha belirleyicidir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Siyasi alanda yapılan inkılaplar
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
TBMM'nin aldığı bu kararla egemenliğin millete ait olduğu ilkesi hayata geçirilmiş, Osmanlı Devleti hukuken sona ermiştir.
Hukuk alanında yapılan inkılaplar
Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926)
İsviçre Medeni Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır; tek eşlilik, medeni nikâh zorunluluğu, kadın-erkek eşitliği ve mirasta eşitlik getirmiştir.
- Bu düzenlemelerle hukuk, dini esaslardan tamamen ayrılmış, laik ve çağdaş bir hukuk sistemi kurulmuştur.
Eğitim ve kültür alanında yapılan inkılaplar
Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924)
Eğitim ve öğretimi tek bir çatı (Millî Eğitim Bakanlığı) altında birleştirmiş, medreseler kapatılmıştır; laik eğitimin temelidir.
Toplumsal alanda yapılan inkılaplar
Şapka İktisası Kanunu (25 Kasım 1925)
Kılık kıyafette çağdaşlaşmayı amaçlamıştır.
Ekonomik alanda yapılan inkılaplar
- İzmir İktisat Kongresi (Şubat 1923): Kurtuluş Savaşı biter bitmez toplanmış, "Misak-ı İktisadi" kararlarıyla millî ve karma ekonomi politikasının çerçevesi çizilmiştir.
- Aşar (öşür) vergisinin kaldırılması (1925): Köylü üzerindeki ağır vergi yükü hafifletilmiştir.
- Teşvik-i Sanayi Kanunu ve Beş Yıllık Sanayi Planları (1934 ve sonrası): Devlet öncülüğünde sanayileşme hedeflenmiştir.
- Sümerbank (1933), Etibank (1935) ve Merkez Bankası (1930): Devletçilik ilkesinin kurumsal yansımalarıdır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile halifeliğin kaldırılması aynı gün (3 Mart 1924) kabul edilmiştir. Bu iki inkılabın ortak amacı nedir?
Türk Medeni Kanunu hangi alanda yapılan bir inkılaptır ve kadın hakları açısından getirdiği en önemli yenilikler nelerdir?
"Millet Mektepleri" hangi inkılabın tamamlayıcısı olarak açılmıştır? Amacı nedir?
Aşağıdaki inkılaplardan hangisi diğerlerinden farklı bir alanda gerçekleştirilmiştir: Soyadı Kanunu, Şapka İktisası Kanunu, tekke ve zaviyelerin kapatılması, Türk Ceza Kanunu'nun kabulü?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.