Öğretmen odası
Kuramı, kuramcısını ve sınıftaki örneğini birlikte düşün.
6 bölüm · ~16 dk · 23 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Bu konu, kurama bağlı olmaksızın her psikolojik danışma sürecinde kullanılan temel iletişim becerileri ve mikro tekniklerin, danışma sürecinin aşamalarının (ilişki kurma, sorunu tanımlama, hedef belirleme, müdahale, sonlandırma) ve etik ilkelerin kapsamlı biçimde ele alınmasını içerir. ÖABT'de sıklıkla bir danışman-danışan diyaloğu verilip danışmanın kullandığı tekniğin (yansıtma, netleştirme, özetleme, yüzleştirme, yorumlama, sessizlik vb.) adının sorulması istenir. Ayrıca danışma ilişkisinin temel nitelikleri (empati, saygı, samimiyet, somutluk) ve etik ilkeler (gizlilik, bilgilendirilmiş onam, çifte ilişkilerden kaçınma, yeterlilik alanı dışına çıkmama) bu konunun önemli bileşenlerindendir.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Danışma sürecinin temel iletişim becerileri (mikro beceriler)
Aktif dinleme
Danışanın sözel ve bedensel iletilerine tam dikkatle odaklanma.
Danışma sürecinin aşamaları
- İlişki kurma (yapılandırma): Güven ortamının oluşturulduğu, sürecin sınırlarının (gizlilik, süre, sıklık) tanıtıldığı aşama.
- Sorunun tanımlanması ve değerlendirme: Danışanın sorununun, ilgili bilgi toplanarak netleştirilmesi.
- Hedef belirleme: Danışman ve danışanın birlikte, ulaşılabilir ve somut hedefler üzerinde anlaşması.
- Müdahale (eylem): Belirlenen kurama/tekniklere göre değişimi sağlamaya yönelik çalışmaların yürütülmesi.
- Değerlendirme ve sonlandırma: Hedeflere ulaşma düzeyinin değerlendirilmesi ve ilişkinin planlı biçimde sonlandırılması.
Danışma ilişkisinin temel nitelikleri
Carl Rogers'ın vurguladığı empati, koşulsuz olumlu kabul ve tutarlılık (samimiyet) yalnızca kişi merkezli yaklaşıma özgü değil, tüm kuramlarda etkili bir danışma ilişkisinin ortak zeminini oluşturan nitelikler olarak kabul edilir. Buna ek olarak saygı ve somutluk da temel ilişki nitelikleri arasında sayılır.
Etik ilkeler
Gizlilik
Danışma içeriğinin korunması; istisnalar (kendine/başkasına ciddi zarar riski, adli zorunluluk, çocuk istismarı bildirimi) açıkça bilinmelidir.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Danışan: "Bilmiyorum, belki de haklıyım, belki değilim, her şey çok karışık." Danışman: "Anlattıklarına göre bir yandan haklı olduğunu düşünüyorsun, öte yandan da kendinden şüphe ediyorsun; ikisi arasında kalmış gibisin."
Danışan, ailesinden hiç bahsetmediğini söylerken aynı zamanda sürekli anne-babasıyla yaşadığı çatışmaları anlatmaktadır. Danışman: "Bir yandan ailenden söz etmek istemediğini belirtiyorsun, öte yandan neredeyse her görüşmede onlardan bahsediyorsun; bu durumu nasıl açıklarsın?"
Bir psikolojik danışman, danışanının kendisiyle aynı spor kulübüne üye olduğunu öğrenmesine rağmen danışanla kulüp etkinliklerinde birlikte vakit geçirmeyi kabul etmiş ve ilişkisini danışma odası dışına taşımıştır.
Danışan uzun süre sessiz kaldıktan sonra göz yaşlarını tutmaya çalışmaktadır. Danışman hemen soru sormak yerine bu sessizliğe saygı göstererek beklemeyi tercih etmiştir.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.