Öğretmen odası
Kuramı, kuramcısını ve sınıftaki örneğini birlikte düşün.
6 bölüm · ~13 dk · 16 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Psikolojik danışma ve rehberlik (PDR), bireyin kendini tanımasına, çevresindeki olanakları ve sınırlılıkları fark etmesine, gerçekçi kararlar almasına ve kendini gerçekleştirmesine yardımcı olan sistemli ve profesyonel bir hizmetler bütünüdür. ÖABT'de bu başlık; rehberlik ile psikolojik danışma kavramlarının birbirinden ayırt edilmesi, rehberliğin dayandığı temel ilkeler (gönüllülük, gizlilik, süreklilik, bireysel farklılıklara saygı, bütünlük, iş birliği, bilimsellik), okullarda sunulan rehberlik hizmet türleri (oryantasyon, bilgi verme, bireyi tanıma, yöneltme-yerleştirme, izleme, psikolojik danışma, müşavirlik/konsültasyon, araştırma ve değerlendirme, çevre ve veli ile ilişkiler) ile rehberlik yaklaşımlarının (gelişimsel/önleyici, kriz/iyileştirici) kapsamlı biçimde bilinmesini gerektirir. Ayrıca psikolojik danışmanın okuldaki rolleri, danışma ilişkisinin doğası ve mesleğin tarihsel gelişimi de bu konunun kapsamındadır.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Rehberlik ve psikolojik danışmanın tanımı
Rehberlik, bireyin kendini anlaması, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini geliştirmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzman kişilerce bireye sunulan sistemli ve profesyonel yardımlardır. Psikolojik danışma ise bu yardım sürecinin en yoğun ve en özel biçimidir; psikolojik danışman ile danışan arasında yüz yüze kurulan, gönüllülük esasına dayanan, gizlilik ilkesiyle korunan, kişisel/duygusal boyutu ağır basan profesyonel bir yardım ilişkisidir. Rehberlik, psikolojik danışmayı da içine alan daha geniş bir şemsiye kavramdır; her psikolojik danışma bir rehberlik hizmetidir, ancak her rehberlik hizmeti psikolojik danışma niteliğinde değildir.
Rehberlik hizmetlerinin temel ilkeleri
Gönüllülük
Bireyin rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinden yararlanma kararı kendisine aittir; hizmet bir ceza veya zorunluluk aracı olarak kullanılamaz.
Rehberlik hizmet türleri
- Oryantasyon (Alıştırma): Bireyin yeni bir ortama (okula, sınıfa) uyum sağlamasına yönelik hizmetlerdir.
- Bilgi verme: Öğrencilere eğitsel, mesleki ve kişisel-sosyal konularda güncel ve doğru bilgi sunulmasıdır.
- Bireyi tanıma: Test ve test dışı tekniklerle bireyin ilgi, yetenek, kişilik ve ihtiyaçlarının tanınmasıdır.
- Yöneltme ve yerleştirme: Bireyin ilgi ve yeteneklerine uygun program, okul veya işe yönlendirilmesidir.
- İzleme: Yöneltilen/yerleştirilen bireyin yeni ortamındaki uyum ve başarısının takip edilmesidir.
- Psikolojik danışma: Bireysel veya grupla yürütülen, kişisel sorunların çözümüne yönelik yüz yüze yardım sürecidir.
- Müşavirlik (konsültasyon): Psikolojik danışmanın; öğretmen, yönetici ve velilere üçüncü bir kişi (öğrenci) hakkında dolaylı yardım sağlamak üzere danışmanlık vermesidir.
- Araştırma ve değerlendirme: Hizmetlerin etkililiğinin bilimsel yöntemlerle sınanmasıdır.
- Çevre ve veli ile ilişkiler: Okul-aile-çevre iş birliğinin geliştirilmesidir.
Rehberlik yaklaşımları
Gelişimsel/önleyici rehberlik
Sorun ortaya çıkmadan önce, tüm öğrencilere yönelik olarak gelişim dönemlerine uygun beceriler kazandırmayı amaçlar (örneğin sınav kaygısını önlemeye yönelik atölye çalışmaları).
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir lisede rehber öğretmen, disiplin kuruluna sevk edilen bir öğrencinin görüşmeye gelmesini müdür yardımcısının talimatıyla zorunlu kılmıştır.
Bir psikolojik danışman, sınıf öğretmeninin isteği üzerine, derste dikkat dağınıklığı yaşayan bir öğrenciyle doğrudan görüşmeden, öğretmene sınıf içi stratejiler önermek üzere bir toplantı düzenlemiştir.
Bir ortaokulda, henüz herhangi bir sorun yaşanmadan, tüm 6. sınıf öğrencilerine ergenlik döneminde yaşanabilecek duygusal değişimler hakkında sınıf içi bilgilendirme etkinlikleri düzenlenmiştir.
Bir psikolojik danışman, meslek lisesinden mezun olan öğrencilerle yıllar sonra iletişime geçerek iş yaşamlarına uyumlarını sorgulamış ve elde ettiği bulguları okulun mesleki rehberlik programını geliştirmek için kullanmıştır.
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.