Formül atölyesi
Kuralı gör, örnekte dene, sonra kendi kaleminle çöz.
6 bölüm · ~10 dk · 8 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Yaş problemleri, KPSS matematik testinde neredeyse her yıl 1 soru ile yer alan, kurgusu belli olduğu için hızlı puan getiren bir konudur. Bu sorularda kişilerin bugünkü, geçmişteki ve gelecekteki yaşları arasındaki ilişkiler verilir; senden bu ilişkileri denkleme çevirmen beklenir.
Konunun temeli iki basit gerçeğe dayanır: zaman herkes için aynı hızda geçer ve bu yüzden iki kişi arasındaki yaş farkı hiç değişmez. Bu iki bilgiyi doğru kullanan aday, en karmaşık görünen yaş sorusunu bile tek bir denkleme indirebilir. Çözümde en büyük yardımcı ise geçmiş – bugün – gelecek sütunlarından oluşan küçük bir tablodur.
2Formüller ve kurallar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Temel kurallar
- Yaş farkı sabittir: Bugün 40 ve 12 yaşında olan iki kişinin yaş farkı 28'dir; 10 yıl önce de 30 yıl sonra da 28 olacaktır.
- t yıl sonra her kişinin yaşı t artar; t yıl önce her kişinin yaşı t azalır.
- Toplam yaş: n kişinin yaşları toplamı t yıl sonra n · t artar, t yıl önce n · t azalır.
- Oranlı yaşlar: Bugünkü yaşların oranı 3/5 ise yaşlar 3k ve 5k alınır. Başka bir zamandaki oran verilmişse aynı k ile denklem kurulur.
Tablo yöntemi
Her kişi için bir satır, her zaman dilimi için bir sütun açılır:
| Kişi | t yıl önce | Bugün | t yıl sonra |
|---|---|---|---|
| Baba | x − t | x | x + t |
| Çocuk | y − t | y | y + t |
Metindeki her cümle, tablonun tek bir sütununda bir eşitliğe dönüştürülür. Bilinmeyen genellikle bugünkü yaşlara verilir.
Özel durumlar
- Doğmamış kişi: Bir kişi t yıl önce henüz doğmamışsa o kişinin yaşı t değil, kendi yaşı kadar azalır. Toplam yaş beklenenden fazla çıkıyorsa aradaki fark bu durumu gösterir.
- "Ben senin yaşındayken" kalıbı: Yaş farkına d denir. Büyük olanın bugünkü yaşı x ise küçük olan x − d'dir. "Ben senin yaşındayken" = d yıl önce, "sen benim yaşıma geldiğinde" = d yıl sonra.
- İkizler ve doğum yaşı: "Anne 27 yaşındayken çocuğu doğdu" bilgisi, anne ile çocuk arasındaki yaş farkının 27 olduğunu söyler.
- "Kat" ilişkileri: Baba çocuğun 3 katı ise baba − çocuk = 2 · çocuk olur; yaş farkı çocuğun yaşının 2 katıdır.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir baba 40, oğlu 12 yaşındadır. Kaç yıl sonra babanın yaşı oğlunun yaşının 2 katı olur?
Bir anne ile kızının yaşları toplamı 50'dir. 5 yıl önce annenin yaşı kızının yaşının 4 katıydı. Kız bugün kaç yaşındadır?
İki kardeşin yaşları oranı 3/5'tir. 6 yıl sonra bu oran 2/3 olacaktır. Kardeşlerin bugünkü yaşları kaçtır?
Dört kişilik bir ailenin bugünkü yaşları toplamı 76'dır. 6 yıl önce bu toplam 55 idi. Ailenin en küçük çocuğu kaç yaşındadır?
Ali, Veli'ye "Ben senin yaşındayken sen 10 yaşındaydın. Sen benim yaşıma geldiğinde ben 40 yaşında olacağım." diyor. İkisinin bugünkü yaşları kaçtır?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.