Edebiyat salonu
Dönemi, yazarı ve eseri bir hikâye gibi birbirine bağla.
6 bölüm · ~20 dk · 30 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Çocuk edebiyatı, çocukların dil, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak onlar için üretilen sözlü ve yazılı ürünlerin bütünüdür. Bu alanın temel ilkesi çocuğa göreliktir: Bir eserin çocuk edebiyatı ürünü sayılması için yalnızca kahramanının çocuk olması yetmez; konusu, dili, uzunluğu, resimleri ve fiziksel özellikleri çocuğun gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
Sınıf öğretmeni; sınıf kitaplığı oluşturan, okuma saatinde metin seçen ve ailelere kitap öneren kişidir. Bu nedenle ÖABT'de çocuk edebiyatı soruları çoğunlukla tür tanıma (masal, fabl, efsane, tekerleme…), kitap seçme ölçütleri ve önemli yazar–eser bilgisi üzerine kuruludur.
2Temel kavramlar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
Çocuk kitabında aranan özellikler
Fiziksel özellikler
Boyut ve ağırlık, cilt ve kâğıt kalitesi, yazı büyüklüğü (punto), satır aralığı, resim–metin oranı. Yaş küçüldükçe punto büyür, satır arası açılır, resim oranı artar.
Başlıca türler
Masal
Olağanüstü kişi ve olaylar; belirsiz yer ve zaman ("evvel zaman içinde"); "Bir varmış bir yokmuş…" gibi döşeme (tekerleme) ile başlar, "Onlar ermiş muradına…" gibi dilek sözüyle biter; iyiler ödüllendirilir. Halk masalları anonimdir. Türk masallarının tanınmış kahramanı Keloğlan'dır.
- Ayrıca öykü (hikâye), roman, şiir, tiyatro, anı, günlük, mektup, biyografi ve çizgi roman türleri de çocuk edebiyatında yer alır.
Dünya çocuk edebiyatından yazar–eser
Charles Perrault
Külkedisi, Kırmızı Başlıklı Kız, Uyuyan Güzel.
Türk çocuk edebiyatından
Şinasi
Tercüme-i Manzume adlı eserinde La Fontaine'den fabl çevirilerine yer verdi (Tanzimat dönemi).
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
"Tilki, ağzında peynirle dala konmuş kargayı övmüş. Övgülere kanan karga ötmek için ağzını açınca peynir düşmüş, tilki kapıp kaçmış." Bu metin hangi türe örnektir?
Bir gölün, kötü kalpli bir zenginin cezalandırılmasıyla oluştuğunu anlatan ve yöre halkının gerçek olduğuna inandığı anlatı hangi türdendir?
- sınıf için seçilecek bir kitapta hangi fiziksel özellikler aranır?
"Her bölümün sonunda 'Görüyorsunuz çocuklar, yalan söylemek çok kötüdür!' cümlesi yer alan" bir kitap hangi açıdan eleştirilir?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5Sınavda nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.