ÖABT Sınıf Görsel Sanatlar ve Müzik konu anlatımı

Görsel Sanatlar ve Müzik konusu, ÖABT Sınıf Öğretmenliğinde ilkokul düzeyinde işlenen temel sanat eğitimi kavramlarını (renk, çizgi, doku, kompozisyon) ve temel müzik bilgisini (nota, ritim, ses özellikleri) kapsar. Bu başlık, öğretmen adayından uzmanlık düzeyinde sanat tarihi ya da müzik teorisi değil, ilkokul öğrencisine kazandırılacak temel görsel ve işitsel algı, kavram ve beceri bilgisini doğru tanıması beklenir.

Görsel sanatlar temel kavramları

Görsel sanatlar eğitiminde çizgi, bir noktanın hareketiyle oluşan ve şekillerin sınırlarını belirleyen temel görsel öğedir; düz, eğri, kesik gibi farklı çizgi türleri farklı duygu ve etkiler uyandırır. Renk, ışığın nesneler üzerine düşüp yansımasıyla oluşan görsel bir algıdır; ana renkler (kırmızı, sarı, mavi) başka renklerle karıştırılarak elde edilemeyen temel renklerdir, bu renklerin ikili karışımından ara renkler (turuncu, yeşil, mor) elde edilir. Doku, bir yüzeyin dokunma ya da görme yoluyla algılanan yüzey özelliğidir (pürüzlü, düz, yumuşak gibi). Kompozisyon, görsel öğelerin (çizgi, renk, biçim) bir bütünlük ve denge oluşturacak şekilde bir araya getirilmesidir.

İlkokulda görsel sanatlar eğitiminin temel amacı; öğrencinin gözlem, hayal gücü ve el becerisini geliştirmesi, çeşitli malzeme ve tekniklerle (boya, kolaj, kâğıt katlama gibi) özgün çalışmalar üretmesi ve sanat eserlerine karşı estetik bir bakış açısı kazanmasıdır. Bu süreçte öğrencinin ürün kadar süreç de değerlendirilir; yaratıcılığı ve kendini ifade etmesi teşvik edilir.

Müzik temel kavramları

Müzikte ses; yükseklik (tiz-pes), süre (uzun-kısa), gürlük (güçlü-zayıf) ve tını (rengi) olmak üzere dört temel özelliğe sahiptir. Nota, seslerin yüksekliğini ve süresini görsel işaretlerle gösteren semboldür; müzikte kullanılan yedi temel nota do, re, mi, fa, sol, la, si'dir ve bu notalar nota dizeği (porte) üzerine, çizgiler ve aralıklara yerleştirilerek yazılır. Ritim, seslerin zaman içindeki düzenli ya da düzensiz tekrarını, yani vuruşların örgütlenişini ifade eder; ritim, müziğin "nabzı" olarak da tanımlanabilir. Tempo, bir müzik parçasının çalınma ya da söylenme hızıdır (hızlı-yavaş).

İlkokulda müzik eğitiminin temel amacı; öğrencinin dinleme becerisini, basit ritim kalıplarını tekrar edebilme yetisini ve grup içinde birlikte şarkı söyleme (koro) alışkanlığını geliştirmesidir. Bu süreçte Orff yaklaşımı gibi yöntemlerle, öğrencinin basit vurmalı çalgılarla (ritim çubuğu, marakas gibi) ritim eşliği yapması ve müziği bedensel hareketle (alkış, adım) deneyimlemesi desteklenir.