puanlabs

ÖABT Türkçe Eski Türk Dili (Göktürk, Uygur) konu anlatımı

Alan Bilgisi · sınavda ortalama 2 soru çıkıyor

Dil atölyesi

Kuralı örnek cümlede yakala, sonra kendi cümlende kullan.

6 bölüm · ~11 dk · 14 etkileşim

Hadi başlayalım! Bu konu 6 bölüm, yaklaşık 11 dakika. Arada sana küçük sorular soracağım.

1Konu özeti

İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.

Eski Türk Dili, Türkçenin yazıya geçtiği ilk dönemi; Köktürk (Göktürk) dönemi ile Uygur dönemini kapsar. Köktürk dönemini temsil eden en önemli kaynaklar Orhun Yazıtlarıdır (Kül Tigin, Bilge Kağan, Tonyukuk). Uygur dönemi ise Mani ve Burkancılık (Budizm) gibi dinlerin etkisiyle ortaya çıkan, çoğu çeviri nitelikli dinî metinlerle (Altun Yaruk, Maytrısimit, Huastuanift, Sekiz Yükmek) ve Göktürk harfleriyle yazılmış Irk Bitig gibi özgün eserlerle temsil edilir. ÖABT Türkçede bu konudan yazıtların içeriği, bulunuş ve çözülüş süreci, alfabelerin özellikleri, Uygur dönemi eserleri ve Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine geçişte görülen düzenli ses değişimleri sıkça sorulur.

2Temel kavramlar

Önemli yerleri altını çizer gibi oku.

Konu kartları1 / 7

Orhun Yazıtları

Moğolistan'da Orhun Irmağı kıyısında bulunan, 8. yüzyıla ait üç büyük yazıt: Kül Tigin Yazıtı (732, metni Yollug Tigin tarafından yazılmıştır), Bilge Kağan Yazıtı (735, oğlu tarafından diktirilmiştir) ve Tonyukuk Yazıtı (yaklaşık 720-725, Tonyukuk tarafından bizzat kendisi için diktirilmiş, olaylar birinci ağızdan anlatılmıştır).

3Çözümlü örnekler

Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.

Örnek 1

Aşağıdakilerden hangisi Orhun Yazıtları'nı oluşturan üç büyük yazıttan biri değildir?

Örnek 2

Kül Tigin Yazıtı'nın metnini kaleme alan kişi kimdir?

Örnek 3

Eski Türkçede kelime başındaki ötümsüz "k" ünsüzünün Türkiye Türkçesinde ötümlü "g" ünsüzüne dönüştüğü ses olayına hangi kelime çifti örnektir?

Örnek 4

Maniheizmi benimseyen Uygurların işledikleri günahlardan arınmak amacıyla okudukları tövbe duası niteliğindeki eser hangisidir?

4Sık yapılan hatalar

Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.

5Sınavda nasıl soruluyor

Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.

6Kısa tekrar

Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.