Formül atölyesi
Kuralı gör, örnekte dene, sonra kendi kaleminle çöz.
6 bölüm · ~8 dk · 7 etkileşim
1Konu özeti
İlk bölüm! Temeli burada atıyoruz, acele etme.
Yaş problemleri, kişilerin bugünkü, geçmişteki ve gelecekteki yaşları arasındaki ilişkiyi denklemle ifade etmeyi ölçer. ALES'te genellikle 1 soru gelir; matematiği birinci dereceden denklemdir, ancak soruyu doğru kurmak için birkaç temel gerçeği akılda tutmak gerekir.
En önemli gerçek şudur: İki kişi arasındaki yaş farkı hiç değişmez. Zaman ilerledikçe herkes aynı miktarda yaşlanır. Buna karşılık yaşların oranı zamanla değişir ve 1'e yaklaşır; yaşların toplamı ise kişi sayısı kadar hızla artar.
Soruyu çözmeye başlamadan önce bir zaman tablosu (geçmiş – bugün – gelecek) kurmak, yaş sorularındaki hataların çoğunu önler. Bilinmeyeni çoğunlukla bugünkü yaşa vermek en temiz yoldur.
2Formüller ve kurallar
Önemli yerleri altını çizer gibi oku.
- Yaş farkı sabittir: Bugün baba 40, oğul 12 ise fark her zaman 28'dir.
- t yıl sonra her kişinin yaşı t artar; t yıl önce her kişinin yaşı t azalır.
- n kişinin yaşları toplamı t yıl sonra n · t artar, t yıl önce n · t azalır.
- Kat ilişkisi: "Baba oğlunun 3 katı olur" → B + t = 3(O + t). Katsayı yalnızca oğlun yaşına değil, onun o andaki yaşına uygulanır.
- Oran ilişkisi: Yaşlar oranı 3/5 ise yaşlar 3k ve 5k'dır; fark 2k sabittir.
- Doğum yaşı: "Anne kızını 28 yaşında doğurdu" → anne ile kız arasındaki fark 28'dir: A = K + 28.
- İkizler: Aynı yaştadır; toplamda iki kez sayılır.
- Henüz doğmamış kişi: t yıl sonra doğacak bir çocuk, toplam yaş hesabına ancak doğduktan sonra ve (geçen süre − t) yaşıyla girer.
- "Ben senin yaşındayken" kalıbı: Büyüğün yaşı b, küçüğün yaşı k ve fark d = b − k ise; büyük, küçüğün bugünkü yaşındayken (d yıl önce) küçük k − d yaşındaydı; küçük, büyüğün bugünkü yaşına geldiğinde (d yıl sonra) büyük b + d yaşında olacaktır.
- Doğum yılından yaş: Belirli bir yıldaki yaş = o yıl − doğum yılı.
3Çözümlü örnekler
Örneklere dikkat et; soruların çoğu buradan çıkar.
Bir baba 40, oğlu 12 yaşındadır. Kaç yıl sonra babanın yaşı oğlunun yaşının 3 katı olur?
Bir anne ile kızının yaşları toplamı 48'dir. 6 yıl önce annenin yaşı kızının yaşının 5 katıydı. Kız bugün kaç yaşındadır?
Üç kardeşin bugünkü yaşları toplamı 30'dur. 5 yıl sonra yaşları toplamı kaç olur?
Ali, Veli'ye: "Ben senin yaşındayken sen 10 yaşındaydın. Sen benim yaşıma geldiğinde ben 40 yaşında olacağım." diyor. Ali bugün kaç yaşındadır?
4Sık yapılan hatalar
Yarıyı geçtin, harika gidiyorsun! 2 bölüm kaldı.
5ÖSYM'de nasıl soruluyor
Arada küçük sorular var, atlamadan çöz.
6Kısa tekrar
Son bölüm! Biraz kaldı, bitirmek üzeresin.